|
|
Labiis suis glorificat me, cor autem eius longe est
a me. [Vulgata, Isaías 29.13] Com os seus lábios me glorifica, mas seu
coração está longe de mim.
Busca una palabra en esta web con Ctrl+F
-
Labia stulti miscent
-
Labitur enitens sellis
-
Labor corrigit malos
-
Labor omnia vincit
- Laudate eum in cymbalis
- Legis virtus haec est
- Leve aes alienum debitorem
- Liberae enim sunt nostrae
- Leonem mortuum etiam
catuli
- Locus paenitentiae
- Longinquitas redargui
- Luxuria invictum malum
- Lupum auribus retinens
- Luna mihi tremulum
praebebat
- Luce dissolvuntur
tenebrae
- Lusisti satis, edisti
satis
- Lumen naturalis rationis
Busca una palabra en esta web con
Ctrl+F
Labori faber desit, non fabro labor. [Fedro, Fabulae 3, Epilogus
7] Falta operário para o trabalho, não falta trabalho para o operário.
LATÍN /
PORTUGUÉS
1. Labia stulti miscent se rixis, et os eius iurgia
provocat. [Vulgata, Provérbios 18.6] Os lábios do insensato metem-se em
disputas, e a sua boca provoca as contendas.
2. Labiis suis glorificat me, cor autem eius longe est a me. [Vulgata, Isaías
29.13] Com os seus lábios me glorifica, mas seu coração está longe de mim.
3. Labitur enitens sellis haerere duabus. [CODP 21] Quem procura sentar-se em
duas cadeiras, leva um tombo. ■Quem corre a duas lebres, não apanha nenhuma.
■Ninguém pode servir a dois senhores. VIDE: Ad duo festinans, neutrum bene
peregeris. Ardua res, regi carum simul esse gregique. Geminis sellis
sedere. Inter duas sellas corrueras. Labuntur geminis cupientes
sedibus uti. Sedibus in mediis, homo saepe resedet in imis.
4. Labitur ex animo benefactum, iniuria durat. [Dionísio Catão, Monosticha,
Appendix 34] O benefício desaparece do coração; a injúria permanece.
■Escrevem-se na areia os favores e gravam-se no metal as ofensas. Labitur
ex animo benefactum, iniuria numquam. [Binder, Thesaurus 1610] O benefício
desaparece do coração; a injúria, nunca. VIDE: Beneficiorum memoria
labilis est, iniuriarum vero tenax. Iniuriae inscribuntur aeri, et
beneficia arenae.
5. Labitur ex oculis umida gutta meis. [Ovídio, Tristia 1.3.4, adaptado] Dos
meus olhos cai uma lágrima. VIDE: Decidit ex oculis umida gutta meis.
Ex oculis umida gutta cadit.
6. Labitur exiguo quod partum est tempore longo. [Dionísio Catão, Disticha /
Pereira 108] Passa rápido o que demorou a ser produzido. ■É mais fácil demolir
que construir. VIDE: Arbores magnae diu crescunt, una hora exstirpantur.
Momento fit cinis; diu silva. Perditur exiguo quaesitum tempore longo.
Res quaesita mora, parva consumitur hora.
7. Labitur occulte, fallitque volatilis aetas. [Ovídio, Metamorphoses 10.518;
Amores 1.8.49] O tempo fugidio escoa furtivo e desaparece. ■O tempo voa. ■O
tempo e a hora não se atam com soga. VIDE: Aetate fruere: mobili cursu
fugit.
8. Labitur totas furor in medullas, igne furtivo populante venas. [Sêneca,
Hippolytus 279] O desejo (que o amor inspira) corre por toda a medula, enquanto
um fogo oculto devora as veias.
9. Labor assiduus carnales deprimit aestus. [Beda, Proverbiorum Liber] O
trabalho contínuo abate os ardores carnais.
10. Labor assiduus hominibus sapientiam dedit. [Medina 649] O trabalho contínuo
deu sabedoria aos homens.
11. Labor bonae famae pater est. [Binder, Medulla 838] O trabalho é pai do bom
nome. VIDE: Labor gloriae pater.
12. Labor corrigit malos mores. [Medina 649] O trabalho corrige o mau caráter.
13. Labor est etiam ipse voluptas. [Manílio, Astronomica 4.155] O próprio
trabalho é um prazer. VIDE: Labor ipse voluptas.
14. Labor et fides. [Divisa do Barão de Ramiz Galvão / Rezende 3009] Trabalho e
fé.
15. Labor ferendus est cibum petentibus. [Schottus, Adagialia Sacra 134] Aos que
querem comer, deve ser dado trabalho. ■Quem quiser comer, depene. VIDE: E
nuce nucleum qui esse vult, frangit nucem. His qui volunt edere, ferendus
est labor.
16. Labor gloriae pater. O trabalho é o pai da glória. VIDE: Gloria
labores sequitur. Labor bonae famae pater est. Labores pariunt
honores. Solet sequi laus, cum viam fecit labor.
17. Labor imperantis militum securitas. [Publílio Siro] A dedicação do
comandante é a segurança dos soldados.
18. Labor improbus omnia vincit. [Schottus, Adagia 306] O trabalho persistente
tudo vence. ■O trabalho tudo vence. ■A perseverança tudo alcança. ■A porfia mata
caça. VIDE: Amat victoria curam. Cura omnia potest. Curae
nihil impossibile est. Industriae nil impossibile. Labor omnia
vincit. Labor omnia vicit improbus. Omnia vincit labor.
19. Labor ingenium miseris dedit. [Manílio, Astronomica 1.80; Grynaeus 370] O
sofrimento deu talento aos infelizes.
20. Labor ipse voluptas. [Divisa] O próprio trabalho é um prazer. VIDE:
Labor est etiam ipse voluptas.
21. Labor iuventuti optimum est obsonium. [Publílio Siro] O trabalho é para a
juventude o melhor sustento.
22. Labor labore cumulatur. [Schottus, Adagia 517] Um trabalho é acompanhado por
outro. ■Um trabalho é véspera de outro. VIDE: Opus post opus.
23. Labor numquam caret suo fructu. O trabalho nunca fica sem seu fruto.
■Trabalha e terás, madruga e verás. ■Quem trabalha, tudo alcança. ■Quem
trabalha, tem alfaia.
24. Labor omnia vincit. [Divisa do Estado de Oklahoma, EUA] ■O trabalho tudo
vence. ■A perseverança tudo alcança. Labor omnia vicit improbus.
[Virgílio, Georgica 1.145] O trabalho persistente tudo venceu. Labor omnia
superat. [Divisa] O trabalho triunfa sobre tudo. VIDE: Amat victoria
curam. Labor improbus omnia vincit. Labor vel ignem ex lapide
decutit. Omnia vincit labor.
25. Labor optimos citat. [Sêneca, De Providentia 5.4] O trabalho provoca os
melhores homens.
26. Labor paupertatem vincit. [Sweet 12] O trabalho vence a pobreza. ■Sem
trabalho, só a pobreza. ■Trabalha e vencerás. ■Quem trabalha tem alfaia. VIDE:
Absque labore nihil. Absque labore gravi non possunt magna parari.
Faveat magno fortuna labori. Meret qui laborat. Par est fortuna
labori.
27. Labor prima virtus. [DAPR 816] O trabalho é a principal virtude.
28. Labor quasi callum obducit dolori. [Cícero, Tusculanae Disputationes 2.36] O
sofrimento cria uma espécie de calo contra a dor.
29. Labor senectutis obsonium. [Xenofonte / Bernardes, Nova Floresta 1.323] O
trabalho é o sustento da velhice. ■Quem trabalha, tem alfaia. ■Mocidade
desprevenida, velhice arrependida. ■Velho abandonado não foi moço ajuizado.
Labor senectutis optimum obsonium. [Binder, Thesaurus 1614] O trabalho é o
melhor sustento da velhice. VIDE: Aestas non semper fuerit; componite
nidos. Laboriosa iuventutis studia, iucunda sunt senectutis otia.
Optimum obsonium labor senectuti. Senectuti labor obsonium optimum.
Senibus labor optima fercla.
30. Labor ubique est. [Medina 590] O trabalho está em toda parte. ■Aonde irá o
boi, que não lavre? VIDE: Bos semper sub iugo.
31. Labor vel ignem ex lapide decutit. [Bebel / Eiselein 34] O trabalho tira
fogo até de pedra. ■Quem trabalha, tudo alcança. VIDE: Ignis de lapide
surgit mediante labore. Labor omnia vincit.
32. Labor voluptasque, dissimillima natura, societate quaedam inter se naturali
sunt iuncta. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 5.4] O sofrimento e o prazer,
distintos por natureza, estão unidos entre si por um liame natural. ■Não há
prazer sem amargura. VIDE: Comitantur tristia laetum. Gaudium dolori
iunctum.
33. Laborandum in iuventa, quo seni suppetat commodius vivendi facultas. [Grynaeus
367] Deve-se trabalhar na juventude para que se ofereça ao velho o direito de
viver de maneira mais confortável. ■Guarda moço, acharás velho. ■Velho
abandonado não foi moço ajuizado. VIDE: Iuveni parandum, seni utendum.
Quaere adulescens, utere senex. Quaerere divitias debet iuvenilior aetas,
nutriat unde graves cana senecta dies.
34. Laborantem agricolam oportet primum de fructibus percipere. [Vulgata,
2Timóteo 2.6] Convém que o lavrador, que trabalha, recolha dos frutos primeiro.
35. Laborantes Deus adiuvat. [Eurípides / Bebel, Adagia Germanica] ■Deus ajuda a
quem trabalha. VIDE: Ad auxilium Dei tuo etiam opus est labore.
36. Laborantibus succurrere, aegris medere, afflictos excitare. [Cícero, De
Oratore 1.37.2] Socorrer os que padecem, curar os enfermos, animar os aflitos.
37. Laborare est orare. [Divisa da Ordem dos Beneditinos] ■Trabalhar é orar.
■Quem está trabalhando, a Deus está-se encomendando. VIDE: Bene orasse est
bene studuisse. Operatio fere idem est atque oratio. Ora et labora.
Qui laborat, orat. Qui orat et laborat, cor levat ad Deum cum manibus.
38. Labore constat quidquid amabile est. Tudo que é agradável, custa trabalho.
■Raposa que dorme, não apanha galinha. ■Quem dorme, não pega peixe. VIDE:
Dormiens nihil lucratur. Dormienti vulpi cadit intra os nihil. Nil
dormienti cadit in os unquam cani.
39. Labore et constantia. [Divisa] Com trabalho e constância.
40. Labore et diligentia. [Divisa] Com trabalho e diligência.
41. Labore et honore. [Divisa] Com trabalho e dignidade.
42. Labore et vigilantia. [Divisa] Com trabalho e atenção.
43. Labore miles proficit, otio consenescit. [Medina 649] Com o trabalho, o
soldado se fortalece; com o ócio, envelhece. ■A ferrugem gasta mais do que o
trabalho. VIDE: Exercitus labore proficit, otio consenescit. Ut
ferrum, si non utaris, obducitur robigine, sic animi vigor nisi negotiis
tractandis exerceas.
44. Labore omnia florent. [Divisa do Distrito de Huntingdonshire, Inglaterra]
Tudo prospera com o trabalho.
45. Labore virtute civitas floret. [Divisa de Campinas, SP] Esta cidade floresce
pelo trabalho e pela virtude.
46. Laboremus. [Divisa] Trabalhemos.
47. Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es. [Vulgata, Salmos 127.2] És
feliz porque comerás o trabalho das tuas mãos.
48. Labores pariunt honores. [Binder, Thesaurus 1615] O trabalho dá glória.
VIDE: Gloria labores sequitur. Labor gloriae pater. Solet
sequi laus, cum viam fecit labor.
49. Labori aegritudinem praetendit. [Pereira 105] Pretexta doença para não
trabalhar. ■Faz-se de parvo para não remar. ■Achaques à sexta-feira para não
jejuar. ■Faz-se de tolo para viver.
50. Labori faber desit, non fabro labor. [Fedro, Fabulae 3, Epilogus 7] Falta
operário para o trabalho; não falta trabalho para o operário.
51. Laboribus vendunt nobis omnia bona divi. [Eurípides / Bernardes, Nova
Floresta 3.145] Os deuses nos vendem todos os bens em troca de trabalhos. ■Deus
ajuda a quem trabalha. ■Trabucas, manducas; não trabucas, não manducas. ■Deus
não manda nem cozido, nem assado. Laboribus dii bona vendunt. [Binder,
Thesaurus 1616] Laboribus vendunt dei nobis omnia bona. [Carl Heim,
Rhetores Latini Minores 553] VIDE: Dii bona laboribus vendunt. Dii
nobis laboribus omnia vendunt. Industriam adiuvat Deus.
52. Laboribus veniunt nobis omnia bona. Pelo trabalho, vêm-nos todas as coisas
boas. ■Com trabalho tudo se alcança.
53. Laboriosa iuventutis studia, iucunda sunt senectutis otia. [Wander 119] Os
esforços laboriosos da juventude dão o agradável ócio da velhice. ■Guarda na
mocidade para a velhice. ■Velho abandonado não foi moço ajuizado. VIDE:
Labor senectutis obsonium.
54. Laboriosa virtus est, vitium est iners. [Pierre-Marie Quitard, Dictionnaire
Étymologique et Anectodique des Proverbes 672] A virtude é trabalhadora; o vício
é preguiçoso.
55. Laboriosis occupatus in nugis. [J.D. Du Perron, The French Anas 231] Ocupado
em frivolidades trabalhosas.
56. Laboriosum non statim praeclarum. [RH 4.6] O que é trabalhoso não é
necessariamente excelente.
57. Laborum dulce lenimen. [Horácio, Carmina 1.32.14] O doce consolo de meus
sofrimentos. (=O poeta se refere aos seus poemas).
58. Laborum dulce solamen. [William Tassie, A Catalogue 56] O doce consolo de
meus sofrimentos. (=Inscrição numa lira).
59. Labuntur et imputantur. [Inscrição em relógio solar] (As horas) te escapam e
te são debitadas.
60. Labuntur geminis cupientes sedibus uti. [Bebel, Proverbia Germanica 153] Os
que desejam sentar-se em duas cadeiras, cairão no chão. ■Quem corre a duas
lebres, não apanha nenhuma. ■Ninguém pode servir a dois senhores. VIDE: Ad
duo festinans, neutrum bene peregeris. Inter duas sellas corrueras.
Labitur enitens sellis haerere duabus. Sedibus in mediis, homo saepe
residit in imis.
61. Lac gallinaceum. [Plínio Antigo, Naturalis Historia, Praefatio 24; Petrônio,
Satiricon 38.1; Erasmo, Adagia 1.6.3] Leite de galinha. (=Uma coisa
extraordinária. Uma sorte extremamente favorável). Lac gallinarum.
[Schottus, Adagia 266] Leite das galinhas.
62. Lac post vinum venenum. [Aforismo médico medieval / DAPR 662] Leite depois
do vinho é veneno.
63. Laconismo utar. [Pereira 102] Usarei de laconismo. ■Direi em duas palavras.
64. Lacrima Christi. Lágrima de Cristo. (=Nome dado a um vinho do sul da
Itália).
65. Lacrima nihil citius arescit. [Cícero, De Inventione 1.109] Nada seca mais
depressa que a lágrima. ■Nada seca mais depressa do que as lágrimas.
Lacrima nihil citius arescit, praesertim in alienis malis. Nada seca mais
depressa que a lágrima, principalmente no sofrimento dos outros. VIDE:
Cito arescit lacrima. Cito enim exarescit lacrima, praesertim in alienis
malis. Nihil citius arescit quam lacrima. Nihil enim lacrima citius
arescit. Nihil facilius quam lacrimas inarescere.
66. Lacrimae animum profusae levant. [Sêneca, Epistulae Morales 99.16] As
lágrimas derramadas aliviam a alma. ■As lágrimas aliviam. ■As lágrimas são o
melhor consolo.
67. Lacrimae feminae sunt valde periculosae. As lágrimas da mulher são muito
perigosas. ■Lágrimas de mulher, têmpera de malícia. VIDE: Didicere flere
feminae in mendacium. Lacrimis ne fide puellae, ut flerent oculos erudiere
suos. Muliebris lacrima condimentum est malitiae.
68. Lacrimae crocodili. [Polydorus, Adagia] Lágrimas de crocodilo. VIDE:
Crocodili lacrimae. Lacrimae simulatae.
69. Lacrimis ne fide puellae, ut flerent oculos erudiere suos. Não confies em
lágrimas de mulher: ela ensina seus olhos a chorar. ■Lágrimas de mulher, têmpera
de malícia. VIDE: Didicere flere feminae in mendacium. Lacrimae
feminae sunt valde periculosae.
70. Lacrimae nobis deerunt, ante quam causae dolendi. [Sêneca, Ad Polybium 4.2]
Faltar-nos-ão lágrimas, antes que causas de pranto.
71. Lacrimae prosunt: lacrimis adamanta movebis. [Ovídio, Ars Amatoria 1.657] As
lágrimas são úteis: com elas comoverás até os diamantes. ■Lágrimas quebrantam
penhas. VIDE: Ab amante lacrimis redimas iracundiam. Flendo
diffundimus iram. Lacrimis adamanta movebis.
72. Lacrimae siccentur protinus. [Juvenal, Satirae 16.27] As lágrimas logo
secarão.
73. Lacrimae simulatae. Lágrimas fingidas. ■Lágrimas de crocodilo. VIDE:
Crocodili lacrimae. Lacrimae crocodili.
74. Lacrimae veniam non postulant, sed obtinent. [S.Ambrósio / Rezende 3017] As
lágrimas não pedem perdão, mas o alcançam. ■Lágrimas abrandam penhas.
Lacrimae veniam non postulant, sed merentur. [Beda, Proverbiorum Liber] As
lágrimas não pedem, mas merecem perdão.
75. Lacrimas lacrimis miscere iuvat; magis exurunt quae secretae lacerant curae.
[Sêneca, Agamemnon 664] É agradável juntar lágrimas a lágrimas; ferem mais as
preocupações que ferem em segredo. ■Mal de muitos, consolo é.
76. Lacrimatus est Iesus. [Vulgata, João 11.35] Então chorou Jesus.
77. Lacrimis adamanta movebis. Com lágrimas comoverás até os diamantes.
■Lágrimas quebrantam penhas. VIDE: Flendo diffundimus iram. Lacrimae
prosunt: lacrimis adamanta movebis.
78. Lacrimis ianua surda tuis. [Marcial, Epigrammata 10.14.8] A porta está surda
às tuas lágrimas. Lacrimis ianuae surdae sunt tuis. As portas estão surdas
às tuas lágrimas.
79. Lacrimis meis stratum meum rigabo. [Vulgata, Salmos 6.7] Lavarei com
lágrimas o meu estrado.
80. Lacrimis oculi rorantur obortis. [Ovídio, Heroides 15.97] Os olhos se
umedecem com as lágrimas derramadas. VIDE: Rorantur oculi lacrimis.
81. Lacrimis struit insidias, dum femina plorat. [Albertano da Brescia, Liber de
Amore 2.16] A mulher, quando chora, arma ciladas com as lágrimas. ■Lágrimas de
mulher, fonte de malícia. Lacrimis struit insidias, cum femina plorat.
VIDE: Instruit insidias lacrimis, cum femina plorat. Struit insidias
lacrimis cum femina plorat.
82. Lactis gallinacei haustus. [Schottus, Adagia 387] Um gole de leite de
galinha. (=Um golpe de boa sorte). Lactis gallinacei sperare possis
haustum. [Plínio Antigo, Naturalis Historia, Praefatio 24] Esperar um gole de
leite de galinha. ■Esperar pela sorte grande. Lactis gallinarum haustum
sperare. VIDE: Gallinacei lactis haustum polliceri.
83. Lactuca in cibis aviditatem incitat. [Aforismo medieval] A alface nas
refeições estimula o apetite.
84. Lacuna legis. [Jur] Lacuna da lei.
85. Lacunar spectat. Ele olha o teto. (=Está distraído. Finge que não vê). ■Está
com o sentido em Caparica. ■Está pensando na morte da bezerra.
86. Laedere facile, mederi difficile. [Binder, Medulla 844; Pereira 115] Ferir é
fácil, curar é difícil. ■É mais fácil rasgar que costurar. ■O mal entra às
braçadas e sai às polegadas. VIDE: Citius venit malum quam revertit.
87. Laedere numquam velimus, longeque absit illud propositum, potius amicum quam
dictum perdendi. [Quintiliano, Institutio Oratoria, 6.3.28] Nunca quisemos ferir
ninguém; longe de nós aquele propósito de preferir perder um amigo a perder uma
boa frase. VIDE: Potius amicum quam dictum perdere.
88. Laedere qui potuit, prodesse aliquando valebit. [Grynaeus 107] Quem pôde
prejudicar, às vezes poderá ajudar. Laedere qui potuit, poterit prodesse
aliquando. [Hans Walter, Proverbia 900].
89. Laedi nemini qui non seipse laeserit prior. [S.Crisóstomo / Schottus, Adagia
619] Não se faz mal a ninguém que não se tenha feito mal antes.
90. Laedi possum, vinci non possum. Posso ser ferido, mas não posso ser vencido.
Laedi me posse, vinci non posse. [Sêneca, Ad Polybium 16.3]
91. Laedit, iuvat nil improbi munus viri. [Eurípides / Manúcio, Adagia 133]
Dádiva de homem mau prejudica, não serve para nada. ■Dádiva de ruim a seu dono
se parece. VIDE: Dona inimicorum veneno illita sunt. Donum
inimicorum veneno illitum. Hostium dona non dona, nec utilia.
Hostium dona non sunt dona. Hostium munera non sunt munera. Hostium
munera, non munera. Inimicorum dona infausta. Suspecta malorum
beneficia.
91b. Laeditur Urbanus, non claudicat inde Hadrianus. Quando Urbano se machuca,
Adriano não claudica por isso.
92. Laesa maiestas. [Jur / Black 1063] Lesa-majestade.
93. Laesa saepe repugnat ovis. [DAPR 350] Muitas vezes a ovelha ferida revida a
agressão. ■Cada formiga tem sua ira. ■Rã também sente como gente. Laesa
etiam repugnat ovis. [Binder, Thesaurus 1621] VIDE: Etiam instanti laesa
repugnat ovis. Nemo ita despectus, quin possit laedere laesus. Non
solum taurus ferit uncis cornibus hostem, verum etiam instanti laesa repugnat
ovis.
94. Laesio famae. [Jur] Lesão à honra.
95. Laeso doloris remedium inimici est dolor. [Publílio Siro] O remédio para a
dor do ofendido é a dor do ofensor.
96. Laeta venire Venus, tristis abire solet. Vênus costuma chegar alegre, mas ir
embora triste. ■O amor é doce no começo, mas amargo no fim. VIDE: Post
coitum omne animal triste. Principium dulce est, sed finis amoris amarus.
97. Laetamini. Alegrai-vos. Laetamini in Domino. [Vulgata, Salmos 31.11]
Alegrai-vos no Senhor.
98. Laetandum est vita, nullius morte dolendum: cur etenim doleas, a quo dolor
ipse recessit? [Dionísio Catão, Disticha, Appendix 1] Deve-se buscar alegria na
vida, não se deve chorar a morte de ninguém: por que chorar aquele a quem a
própria dor abandonou?
99. Laetare cum muliere adulescentiae tuae. [Vulgata, Provérbios 5.18] Alegra-te
com a esposa da tua juventude.
100. Laetare, ergo, iuvenis, in adulescentia tua. [Vulgata, Eclesiástico 11.9]
Alegra-te, pois, jovem, em tua juventude.
101. Laetentur et exultent gentes. [Vulgata, Salmos 66.5] Alegrem-se e
regozijem-se as gentes.
102. Laetificat stultum nil dare, promittere multum. [Werner, Lateinische
Sprichwörter 66] Muito prometer e nada dar alegra o tolo. ■Prometer não é dar,
mas ao néscio contentar. Laetificat stultum grandis promissio multum.
[Idem, ibidem] Grande promessa muito alegra o tolo. VIDE: Aliud est dare,
aliud promittere. Demulcet multum dulcis promissio stultum. Dum
aureos montes pollicetur, nec aereum nummum producit.
103. Laetis seria miscuimus. [Ausônio, Epigrammata 2] Às coisas alegres juntamos
coisas graves.
104. Laetitia est hominis transitio a minore ad maiorem perfectionem. [Espinosa,
Ethica 3] Alegria é a transição do homem de uma menor perfeição para uma maior.
105. Laetitia in vita est rara hora, brevis mora. [Binder, Thesaurus 1622] Na
vida a alegria é uma hora rara, um momento curto. Laetitia vera in hac
vita est rara hora, brevis mora. Alegria verdadeira nesta vida é um momento
raro, um momento curto.
106. Laetitia iuvenem, frons decet tristis senem. [Sêneca, Hippolytus 453] A
alegria convém ao moço; ao velho, o rosto austero.
107. Laetitiae proximus fletus. [DAPR 583] O pranto está perto da alegria. ■O
riso está perto do pranto. ■Depois da doçura vem a amargura. VIDE: Et
lacrimas risus non procul esse docet. Ex comoedia saepe fit tragoedia.
Gaudia post luctus veniunt, post gaudia luctus. Post gaudia luctus.
Risum in lacrimis vertit.
108. Laetius est, quotiens magno sibi constat, honestum. [Lucano, Pharsalia
9.404] Toda coisa nobre, quanto mais custa, mais agradável se torna. ■O que
custa é o que lustra. VIDE: Carius est quidquid magna mercede paratur.
Dulcior est fructus post multa pericula ducta.
109. Laetos carpe dies, dum spirat blandior aura. [Schottus, Adagia 585]
Aproveita os dias felizes enquanto sopra uma brisa mais suave.
110. Laetus in praesens animus, quod ultra est, oderit curare. [Horácio, Carmina
2.16.25] O espírito satisfeito com o presente detestará preocupar-se com o que
virá.
111. Laetus sorte tua vives sapienter. [Horácio, Epistulae 1.10.44] Contente com
tua sorte, viverás com sabedoria.
112. Laetus sum laudari me abs te, pater, a laudato viro. [Névio / Cicero, Ad
Familiares 15.6] Alegra-me ser louvado por ti, ó pai, que és um homem de valor
reconhecido. Laetus sum laudari a laudato viro. Orgulho-me de ser elogiado
por um homem de valor. VIDE: Ea est enim profecto iucunda laus, quae ab
iis proficiscitur, qui ipsi in laude vixerunt.
113. Lambens assidue eliciet canis ore cruorem. [Pereira 99] Cão que está sempre
lambendo tira sangue com a boca. ■Cão que muito lambe tira sangue.
114. Lampada cursu tibi trado. Passo-te a tocha no meio da corrida. (=Desisto e
te passo a tarefa para que continues). VIDE: Cursu lampada trado.
Tibi lampada trado.
115. Lana caprina. Lã de cabra. (=Coisa sem importância). VIDE: Lis erat
non de lana caprina, nec de asini, quod aiunt, umbra, sed de magna summa
pecuniarum.
116. Lanam petierat, ipseque tonsus abiit. [DAPR 212] ■Foi buscar lã e voltou
tosquiado. VIDE: Fraus in auctorem recidit. In foveam cecidit quam
fecerat ipse. Saepe subactus erit, alium qui sternere quaerit.
117. Languet vis mentis nimia pinguedine ventris. Enfraquece-se a força da mente
com a obesidade da barriga. ■Barriga grande não dá entendimento. VIDE: Ex
ventre crasso tenuem sensum non nasci. Pinguis venter non gignit sensum
tenuem.
118. Lapidem coquis ipsum. [Schottus, Adagia 597] Cozinhas a pedra. (=Fazes
trabalho inútil). ■Isso é cantar a um surdo. Lapidem decoquis.
Lapidem elixas. [Erasmo, Adagia 1.4.49] Lavas a pedra. Lapidem lavas.
VIDE: Laterem lavas.
119. Lapidem mittere ad acervum Mercurii. Acrescentar uma pedra à pedreira de
Mercúrio. ■Levar água ao mar. ■Levar ferro a Biscaia. VIDE: Alcinoo poma
dare. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, ita qui tribuit
insipienti honorem.
120. Lapidem omnem movebo. [Rezende 3024] Moverei todas as pedras. ■Intentarei
todos os meios. ■Moverei mundos e fundos. VIDE: Omnem agitare rudentem.
Omnem funem movere. Omnem lapidem movebo. Omnem movere funem.
Omnem movere lapidem. Omnem movere rudentem.
121. Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli.
[Vulgata, Salmos 117.22] A pedra que desprezaram os edificadores, esta foi posta
por cabeça do ângulo.
122. Lapidem verberas. Chicoteias a pedra. ■Malhas em ferro frio. VIDE: A
pumice aquam petis. Verberare lapidem.
123. Lapideo sunt corde multi. [Ênio, Fragmenta] Muitos há que têm coração de
pedra.
124. Lapides excavant aquae. [Vulgata, Jó 14.19] As águas escavam as pedras. ■A
água cava a pedra dura. VIDE: Aquae guttae saxa excavant. Assidua
stilla saxum excavat. Guttae pertundunt saxa. Lapis molli cavatur
aqua. Stillula molis aquae lapidem assiduo cavat ictu. Stillicidii
casus lapidem cavat. Stillicidium perpetuum saxum excavat. Stilla
continua cavat lapidem.
125. Lapides loqueris. [Plauto, Aulularia 110] Dizes pedras. ■Dizes cobras e
lagartos. ■Falas com sete pedras na mão.
126. Lapideus sum! [Plauto, Truculentus 817] Estou petrificado!
127. Lapidi loqueris. [Grynaeus 231] Falas com uma pedra. (=Falas com quem não
te entende. Falas com um estúpido). ■Perdes teu latim. ■Pregas no deserto. VIDE:
Canis surdo. Cantas surdo. Mortuis verba das. Mortuo fabellam
ad aures narras. Mortuo verba facis. Parieti loqueris. Surdo
canis. Surdo fabulam narras. Surdo verba facis. Verba facit
emortuo. Verba fiunt mortuo.
128. Lapis amussi est applicandus, non amussis ad petram. [Plutarco / Schottus,
Adagia 641] A pedra deve ser ajustada à régua, não a régua à pedra. VIDE:
Ad amussim applica lapidem, non ad lapidem amussim.
129. Lapis lapidem terit. [Plauto, Asinaria 30] Uma pedra desgasta a outra. ■Uma
faca amola outra. VIDE: Ferrum ferro acuitur.
130. Lapis molli cavatur aqua. A pedra é perfurada pela água mole. ■A água mole
cava a pedra dura. VIDE: Aquae guttae saxa excavant. Assidua stilla
saxum excavat. Guttae pertundunt saxa. Lapides excavant aquae.
Stillula molis aquae lapidem assiduo cavat ictu. Stillicidii casus lapidem
cavat. Stillicidium perpetuum saxum excavat. Stilla continua cavat
lapidem.
131. Lapis offensionis et petra scandali. [Vulgata, 1Pedro 2.8] Pedra de tropeço
e pedra de escândalo.
132. Lapis philosophorum. A pedra filosofal.
133. Lapis qui volvitur algam non generat. [Apostólio 12.5] ■Pedra que rola não
cria musgo. ■Pedra que rola não cria limo. ■Pedra muito bulida não cria bolor.
■Pedra movediça não ajunta musgo. ■Pedra roliça não cria bolor. Lapis
saepe volutus non obducitur musco. Lapis volutus non musco obducitur.
VIDE: Ad saxum volubile non adhaerescit muscus. Musco lapis volutus
haud obducitur. Musco lapis volutus non obducitur. Mutatum saxum
nequit ullum ducere muscum. Non fit hirsutus lapis hinc aliquo inde
volutus. Non fit hirsutus lapis per loca volutus. Qui non potest
eodem in loco consistere, raro fit ut ditescat. Saxum volubile non
obducitur musco.
134. Lapso succurre amico. [Ovídio, Ex Ponto 3.3.9] Socorre o amigo caído. VIDE:
Succurre ruenti.
135. Lapsus. Um escorregão. (=Um erro involuntário. Um lapso).
136. Lapsus calami. Um escorregão da caneta. (=Um erro de escrita). VIDE:
Lapsus pennae. Lapsus scribendi.
137. Lapsus falsae linguae quasi qui in pavimento cadens. [Vulgata, Eclesiastes
20.20] O escorregão de uma língua enganadora é como uma queda sobre o pavimento.
VIDE: Satius est equo labi quam lingua.
138. Lapsus linguae. Um escorregão da língua. (=Um erro de linguagem cometido
por distração. Uma frase inconveniente). Lapsus loquendi. VIDE:
Lubricum linguae. Os lubricum.
139. Lapsus memoriae. Um escorregão de memória. (=Uma falha de memória).
140. Lapsus pennae. Um escorregão da pena. (=Um erro de escrita). Lapsus
scribendi. Um escorregão no escrever. VIDE: Lapsus calami.
141. Lapsus ubi semel sis, sit tua culpa, si iterum cecideris. [Publílio Siro]
Quando caíste uma vez, se caíres novamente, torna-se tua culpa. ■Só o tolo cai
duas vezes no mesmo buraco. ■Duas vezes é moléstia. Lapsus semel fit
culpa, si iterum cecideris. O que uma vez foi um escorregão, se caíres
novamente, será uma culpa. VIDE: Asinus ad lapidem non bis offendit
eumdem. Bis peccare in eodem haud sapientis est viri. Neque me
patiar iterum ad unum scopulum offendere. Lapsus ubi semel sis, sit tua
culpa, si iterum cecideris.
142. Laqueo suo captus est. [Binder, Thesaurus 1629] Foi apanhado pelo seu
próprio laço. ■Caiu no laço que armou. ■Quem arma a esparrela, às vezes cai
nela. VIDE: Captantes capti sumus. Fallitur interdum qui fallere
solet.
143. Laqueo vetustus simius non prenditur. Macaco velho não se pega com laço.
■Raposa velha não se deixa apanhar. ■Macaco velho não trepa em galho seco.
■Raposa matreira não fará besteira. Laqueo vetustus simius non prenditur,
capitur tamen, sed temporis longa mora. [Schottus, Adagia 607] Macaco velho não
se pega com laço; ele até que pode ser apanhado, mas é preciso muito tempo.
VIDE: Annosa vulpes haud capitur laqueo.
144. Laqueus diaboli. [S.Agostinho, Confessiones 5.3] O laço do diabo.
145. Laqueus laqueum capit. [Branco 487] Um laço pega outro. ■Ladrão que furta a
ladrão, ganha cem dias de perdão. Laqueus laqueum cepit. [Erasmo, Adagia
3.3.20] Um laço pegou outro.
146. Lares et penates. Os lares e os penates. (=Os deuses domésticos romanos).
147. Larga manu. Às mancheias. VIDE: Manibus plenis. Plena manu.
148. Largiendo de alieno popularem fieri quaerentes. [Tito Lívio, Ab Urbe
Condita 3.1] Pródigos com o alheio, em busca de se tornarem populares.
149. Largiri de alieno. Ser liberal com o alheio. Largiri ex alieno.
Largiri de alieno facile. É fácil ser pródigo com o dinheiro alheio. ■De couro
alheio correias compridas. VIDE: De alieno corio larga corrigia. De
alieno corio liberalis. De alieno corio larga corrigia. De alieno
liberalis. Ex alieno prodigus quilibet esse potest. Facile largiri
de alieno. Largus in externis quisque scit esse bonis.
150. Largissimi promissores, vanissimi exhibitores. [Binder, Medulla 851]
Grandes prometedores, vãos fazedores. ■Muito prometer, sinal de pouco dar.
■Muita parra, pouca uva. Largissimi promissores, lentissimi exhibitores.
[Binder, Thesaurus 1630] Largissimi promissores et parcissimi exhibitores.
[S.Bernardo de Clairvaux, De Consideratione] VIDE: Dum aureos montes
pollicetur, nec aereum nummum producit. Grandia loquuntur, exigua
operantur. Pollicitis dives quilibet esse potest.
151. Largitio fundum non habet. [Erasmo, Adagia 1.10.32] A prodigalidade não tem
fundo. Largitionem fundum non habere. [Cícero, De Officiis 2.55]
152. Largitionibus habetur commodum sine belli periculis, triumphus sine pugna,
sine labore palma, sine caede victoria. [Cassiodoro, Epistulae 8.10 / Bernardes,
Nova Floresta 4.295] Pelos grossos donativos se adquire a vantagem sem os
perigos da guerra, o triunfo sem luta, a palma sem esforço, a vitória sem
mortandade.
153. Largitur pluvias, ubi vult divina potestas. [Pereira 118] O poder divino
manda chuva quando quer. ■Quando Deus quer, com todos os ventos chove.
154. Largus in externis quisque scit esse bonis. [Pereira 103] Todos sabem ser
liberais com os bens dos outros. ■Do pão do meu compadre grande fatia a meu
afilhado. VIDE: De alieno corio larga corrigia. De alieno corio
liberalis. Ex alieno prodigus quilibet esse potest. Largiri de
alieno.
155. Laris et fundi defectus. Sem casa nem terreno. ■Sem eira nem beira. VIDE:
Esse inops laris et fundi.
156. Larvatus prodeo. [Expressão criada por Descartes] Avanço sob disfarce.
157. Lasciva est nobis pagina, vita proba est. [Marcial, Epigrammata 1.5.8] Meu
livro é lascivo, mas minha vida é honesta.
158. Lascivia et laus numquam habent concordiam. [Publílio Siro] O prazer e a
honra nunca se entendem.
159. Lascivus versu, mente pudicus eras. [Adriano, Fragmento 2] Eras lascivo nos
poemas, mas pudico de espírito.
160. Lassa crudelitas non est vocanda clementia. [Publílio Siro] Crueldade
cansada não deve ser chamada de clemência.
161. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis. [Vulgata, Sabedoria 5.7]
Cansamo-nos na senda da iniqüidade e da perdição. VIDE: Perditionis via.
162. Lassitudines spontaneae morbus denunciant. [Aforismo médico / Rezende 3033]
Cansaços sem causa denunciam moléstias.
163. Lassus rixam quaerit. [Manúcio, Adagia 260] O homem esgotado procura
desavença. VIDE: A lasso rixa quaeritur. Vetus dictum est a lasso
rixam quaeri; aeque autem et ab esuriente et a sitiente et ab omni homine quem
aliqua res urit.
164. Lata culpa. [Jur / Black 1072] Uma grande negligência. VIDE: Nimia
neglegentia.
165. Lata culpa dolo aequiparatur. [Jur / Black 1072] Uma grande negligência
equivale a uma fraude.
166. Lata porta et spaciosa via est, quae ducit ad perditionem, et multi sunt
qui intrant per eam. [Vulgata, Mateus 7.13] Larga é a porta, e espaçoso o
caminho que conduz à perdição, e são muitos os que entram por ela.
167. Lata sententia. [Do direito canônico] Uma punição em que se incorre
automaticamente.
168. Lata sententia iudex desinit esse iudicem. [Jur] Prolatada a sentença, o
juiz deixa de ser juiz.
169. Late ignis lucere, nihil ut urat, non potest. [Publílio Siro] O fogo não
pode brilhar muito sem queimar nada. ■Não se faz fritada sem quebrar ovos. VIDE:
Ignis late lucere, ut nihil urat, non potest.
170. Lateat vitium proximitate boni. [Ovídio, Ars Amatoria 2.662] Esconda-se o
vício na proximidade do bem.
171. Latent futura. O que vai acontecer está oculto. ■O futuro a Deus pertence.
■O futuro é segredo de Deus. VIDE: Cursus fatorum nescit mens ulla
virorum; solius est proprium scire futura Dei. Fruere praesentibus; futura
diis committe! Futura nemo videt.
172. Latent sub melle venena. Esconde-se o veneno debaixo do mel. ■Cara de
beato, unhas de gato. VIDE: Blandissimi adulatores et mordacissimi
detractores. Nihil est sine fraude: latent sub melle venena.
173. Latere semper patere, quod latuit diu. [Sêneca, Oedipus 828] Permite que
fique sempre oculto o que esteve oculto por muito tempo.
174. Laterem lavas. [Grynaeus 321] Lavas um tijolo. ■Penteias careca.
Laterem lavat, et aërem verberat. Lava o tijolo e espanca o ar. VIDE:
Abluis Aethiopem frustra. Lapidem coquis ipsum. Ululas Athenas
portas.
175. Laterem lavat qui corvum mundat. [Schrevelius 1181] Quem lava um corvo,
lava um tijolo. ■Quem lava focinho a burro preto, perde sabão e tempo.
Laterem lavat qui corvum mundare conatur. [E.Lubin, Clavis Graecae Linguae 445]
Quem tenta lavar um corvo, lava um tijolo. Laterem qui lavat, nihil facit.
[Terêncio, Phormion 186] Quem lava tijolo, nada faz. VIDE: Abluis
Aethiopem frustra. Non absterget nigretudinem corvus.
176. Latet anguis in herba. [Virgílio, Eclogae 3.93] Há uma cobra escondida no
capim. ■Aqui há gato escondido. ■Debaixo desse angu tem torresmo. ■Por aqui anda
o diabo. VIDE: Anguis in herba. In ista vipera est veprecula.
Plurimum doli ac fraudis latet. Qui legitis flores et humi nascentia
fraga, frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Vipera est
in veprecula.
177. Latet hamus in esca. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 23.5] Nesse
bocado está escondido um anzol. ■Debaixo do angu há carne.
178. Latet in cauda venenum. O veneno está escondido na cauda. VIDE: In
cauda venenum.
179. Latet sub melle venenum. Debaixo do mel está escondido o veneno. ■Debaixo
do angu tem carne. VIDE: Latent sub melle venena. Omnia blanda cave:
latet hoc sub melle venenum. Scorpius quem excitas venenum in cauda
gestat.
180. Latifundia perdidere Italiam. [Plínio Antigo, Naturalis Historia 18.35] Os
latifúndios perderam a Itália.
181. Latina lingua non inops. [Cícero, De Finibus 1.10] A língua latina não é
indigente.
182. Latine dictum. Dito em latim. (=Dito para todos entenderem).
183. Latine loquor. [Cícero, In Verrem 4.1.2] Estou falando em latim. (=Estou
falando para todos entenderem). ■Falo português claro.
184. Lato sensu. Em sentido amplo. Em sentido geral. VIDE: Sensu lato.
185. Latrans annosus, foris aspice quaeso, molossus. [DAPR 531] Quando o cão
velho ladra, por favor, vai olhar a porta. ■O cão velho, quando ladra, dá
conselho. ■Cão velho não ladra em vão. VIDE: Annoso prospectandum latrante
molosso. Cane vetulo latrante prospectandum est. Canes vetuli non
latrant temere. Prospectandum cane vetulo latrante. Prospectandum
vetulo latrante cane.
186. Latrant, non loquuntur. Eles não falam, ladram. Latrant enim iam
quidam oratores, non loquuntur. [Cícero, Brutus 58] Certos oradores ladram, não
falam.
187. Latrante stomacho omnis mora bilem movet. [Binder, Thesaurus 1634] Quando o
estômago reclama, toda demora provoca indignação. ■Estômago vazio não tem
ouvidos. ■Ventre em jejum não ouve a nenhum.
188. Latrante uno, latrat confestim et alter canis. [Schrevelius 1182] Quando
ladra um cão, imediatamente ladra também o segundo. Latrante uno, latrat
statim et alter canis. [Riley 200; Stevenson 613]
189. Latrantem curatne alta Diana canem? [Burton, The Anatomy of Melancholy;
DAPR 727] A nobre Diana se preocupa com o cão que ladra? ■Homem grande não desce
a coisas baixas. ■O cão late e a caravana passa.
190. Latrantem stomachum panis bene leniet. Um pão bem que acalmará o estômago
reclamador. ■Quem tem fome, cardos come. Latrantem stomachum bene lenit
cum sale panis. [Horácio, Satirae 2.2.18, adaptado] Pão com sal bem acalma o
estômago que reclama. VIDE: Accipe quale datur, si cupis esse satur.
Ambitiosa non est fames, contenta desinere est; quo desinat non nimis curat.
Anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Cum sale panis latrantem
stomachum bene leniet.
191. Latrare potest, sollicitare potest; mordere omnino non potest, nisi
volentem. [S.Agostinho / Rezende 3038] Pode ladrar, pode perturbar, mas só pode
morder a quem se oferecer.
192. Latroni et insidiatori nex iniusta non potest afferri. [Cícero, Pro Milone
10] Não pode ser injusta a morte que se dá ao ladrão e ao assaltante.
193. Latrunculorum ludus. [Bernardes, Nova Floresta 4.282] Jogo dos
ladrõezinhos. (=Jogo de xadrez).
194. Lauda finem. [Zenóbio / Rezende 3040] Louva o fim. ■No fim é que se cantam
as glórias. ■Tudo está bem, quando acaba bem. ■O fim coroa a obra. VIDE:
Ad partus ovium noscuntur pondera ventrum. Diem vesper commendat.
Laus in fine cantatur et vespere laudatur dies. Omnis laus in fine
canitur. Post factum lauda. Tunc beatam dico vitam, cum peracta fata
sunt. Vespere laudatur dies.
195. Lauda parce, sed vitupera parcius. [Albertano da Brescia, De Amore Proximi
16] Louva com moderação, mas censura com mais moderação. (=O autor atribui a
sentença a Sêneca, De Formula Honestae Vitae). VIDE: Si quem laudaris,
parce laudare memento. Parum lauda, vitupera parcius.
196. Laudabiliora videntur omnia quae sine venditatione et sine populo teste
fiunt. [Cícero, Tusculanae Disputationes 2.26] São mais dignas de louvor as
coisas que são feitas sem ostentação e sem o testemunho do povo.
197. Laudabimus puerum qui quod iussus est fecit. Louvaremos o menino que fez o
que lhe foi mandado. VIDE: Illum laudabimus puerum qui, quantum in se
erat, quod iussus est, fecit.
198. Laudamus te. Nós te louvamos.
199. Laudamus veteres, sed nostris utimur annis. [Ovídio, Fasti 1.225] Louvamos
os tempos passados, mas gozamos os nossos. VIDE: Laudatis semper
antiquitatem, et nove de die vivitis.
200. Laudant illa, sed ista legunt. [Marcial, Epigrammata 4.49] Louvam aqueles
(poemas), mas lêem estes.
201. Laudant quae sciunt, vituperant quae ignorant. [Tertuliano, Apologetius 3]
Eles elogiam o que conhecem e criticam o que ignoram.
202. Laudant quod non intellegunt. Louvam o que não compreendem. VIDE:
Condemnant quod non intellegunt. Damnant quod non intellegunt. Ne
damnent quae non intellegunt.
203. Laudant ut pueri pavonem. [Erasmo, Adagia 4.1.84] Elogiam como meninos
elogiam um pavão.
204. Laudare dignos, honesta actio est. [Sêneca, Epistulae Morales 102] Louvar
os homens dignos é uma ação nobre.
205. Laudare eumdem et carpere viri est mali. [Schottus, Adagia 625] É próprio
do desonesto louvar e difamar a mesma pessoa.
206. Laudare praesentem adulatoris est. [Medina 649] Elogiar quem está presente
é atitude de adulador.
207. Laudare præsentem, nec laedere decet absentem. [Albertano da Brescia, Ars
Loquendi 5] Não convém elogiar quem está presente, nem injuriar quem está
ausente.
208. Laudare se vani, vituperare stulti. [Aristóteles / Valério Máximo, Facta et
Dicta Memorabilia 7.2.11] Elogiar-se é coisa de vaidoso, depreciar-se, de tolo.
209. Laudari a bonis et vituperari a malis unum atque idem est. [Rezende 3044]
Ser louvado pelos bons e ser censurado pelos maus é a mesma coisa. Laudari
a bonis, vituperari a malis optima commendatio est. Ser elogiado pelos bons ou
ser censurado pelos maus é uma ótima recomendação.
210. Laudat adulator, sed non est verus amator. [Odilo Schreger, Studiosus
Jovialis 62] O adulador te elogia, mas não é amigo verdadeiro. ■Quem te
lisonjeia, enganar-te quer. VIDE: Cavendum est ne assentatoribus
patefaciamus aures, nec adulari nos sinamus. Habent insidias hominis
blanditiae mali.
211. Laudat praeteritos, praesentesque despicit annos. [Maximiano, Elegiae 1] (O
velho) louva o passado e despreza o presente.
212. Laudat venales qui vult extrudere merces. [Horácio, Epistulae 2.2.11]
Elogia as mercadorias expostas à venda quem delas quer livrar-se. ■Cada
bufarinheiro louva seus alfinetes. VIDE: Auctor opus laudat. Nemo
est quin laudet mercem suam. Omnis amat care proprias merces phalerare.
Plenius aequo laudat venales qui vult extrudere merces. Quid vero est
stultius quam venditorem eius rei, quem vendat, vitia narrare?
213. Laudata improbitas fiet intolerabilis. [Publílio Siro] A maldade elogiada
ficará intolerável.
214. Laudata virtus crescit, et immensum gloria calcar habet. [Ovídio, Ex Ponto
4.2.35] A virtude elogiada cresce, e a glória tem um aguilhão muito grande.
VIDE: Virtus laudata crescit.
215. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus. [Vulgata, Salmos 90.8] Festejai o
Senhor com címbalos ressonantes.
216. Laudate Dominum omnes gentes, laudate eum omnes populi. [Vulgata, Salmos
116.1] Louvai todas as gentes ao Senhor; louvai-o todos os povos.
217. Laudate nomen Domini. [Vulgata, Salmos 112.1] Louvai o nome do Senhor.
218. Laudate, pueri, Dominum. [Vulgata, Salmos 112.1] Louvai, crianças, o
Senhor.
219. Laudatio funebris. O elogio fúnebre. VIDE: Oratio funebris.
220. Laudatis semper antiquitatem, et nove de die vivitis. [Tertuliano,
Apologeticus 6.2] Sempre louvais a antiguidade, mas viveis o hodierno. VIDE:
Laudamus veteres, sed nostris utimur annis.
221. Laudatis utiliora, quae contempseris saepe. [Fedro, Fabulae 1.12.1] O que
desprezas é, muitas vezes, mais útil do que o que elogias.
222. Laudato ingentia rura, exiguum colito. [Virgílio, Georgica 2.412] Louva as
grandes herdades, mas cultiva uma pequena.
223. Laudato pavone superbior. [Ovídio, Metamorphoses 13.802] Mais soberbo do
que um pavão gabado.
224. Laudato vino non opus est hedera. [Pereira 114] O vinho elogiado não
precisa de ramo. (=Indicava-se com um ramo de hera a loja onde se vendia vinho).
■O bom vinho traz a venda consigo. ■O bom vinho escusa pregão. ■O que é bom por
si se gaba. ■O bom vinho por si se gaba. ■O bom pano na arca se vende. ■Faze boa
farinha, e não toques buzina. VIDE: Invendibili merci oportet ultro
emptorem adducere; proba merx facile emptorem reperit. Vino vendibili non
est opus hedera appensa. Vino vendibili suspensa hedera nihil opus.
Vino vendibili suspensa non opus est hedera.
225. Laudator, adulator. Louvador, adulador. ■Louvor humano é puro engano.
226. Laudator temporis acti. [Horácio, Ars Poetica 173] Um apologista do tempo
passado. VIDE: Difficilis, querulus, laudator temporis acti se puero,
castigator censorque minorum.
227. Laudatore nihil insidiosius. [Epígrafe de Fábula de Fedro 1.13 / Rezende
3050] Nada mais traiçoeiro do que o lisonjeiro. ■O que te adula, te vende. ■Quem
te lisonjeia, enganar-te quer. VIDE: Laudat adulator, sed non est verus
amator. Habent insidias hominis blanditiae mali.
228. Laudatores pessimum genus. Os louvadores são a pior raça. ■Quem te
lisonjeia, enganar-te quer. VIDE: Habent insidias hominis blanditiae mali.
229. Laudatur ab his, culpatur ab illis. [Horácio, Sermones 1.2.10] É louvado
por estes, e censurado por aqueles. ■Ninguém pode agradar a todos. ■Nenhuma
Maria agrada a todos Manéis. VIDE: Difficile omnibus placere. Nemo
invenitur qui satisfaciat omnibus.
230. Laudatur nummus, quasi rex super omnia summus. [Gaal 637] O dinheiro é
louvado como o rei supremo de tudo. ■O dinheiro governa o mundo. ■Sem dinheiro
tudo é vão. VIDE: Absque argento omnia vana. Aurum aperit omnia, et
inferni portas. Nihil sine pecunia. Pecuniae oboediunt omnia.
231. Laudem virtutis necessitati damus. [Quintiliano, Institutio Oratoria
1.8.14] Damos à pobreza o louvor de uma virtude.
232. Laudemus viros gloriosos. [Vulgata, Eclesiástico 44.1] Louvemos os varões
ilustres.
233. Laudes humanae apparent, et evanescunt. [Medina 649] Os louvores dos homens
vêm e vão. ■Louvor humano é puro engano.
234. Laudet te alienus, et non os tuum; extraneus, et non labia tua. [Vulgata,
Provérbios 22.27] Que outros te louvem, e não tu mesmo, um estranho e não teus
lábios. ■Louvor em boca própria é vitupério. VIDE: Deforme est de se ipsum
praedicare. Laus in ore proprio vilescit.
235. Laudibus arguitur vini vinosus Homerus. [Horácio, Epistulae 1.19.6] Pelos
elogios que faz ao vinho, julga-se que Homero era seu apreciador.
236. Laudis amore tumes? [Horácio, Epistulae 1.1.36] Estás possuído pelo amor da
glória?
237. Laudis non ita sum cupidus, ut aliis eam praereptam velim. [Cícero, Pro
Roscio Amerino 1] Não sou tão sedento de glória, que queira tomá-la aos outros.
238. Laudo Deum verum, plebem voco, congrego clerum, defunctos ploro, fulmina
fugo, festa decoro. [Inscrição em sino / Rezende 3056] Louvo ao Deus verdadeiro,
convoco o povo, reúno o clero, choro os mortos, afugento os raios, alegro as
festas. Laudo Deum verum, plebem voco, congrego clerum, defunctos ploro,
nimbum fugo, festa decoro. [The Catholic Encyclopedia] Louvo ao Deus verdadeiro,
convoco o povo, reúno o clero, choro os mortos, afugento a tormenta, alegro as
festas.
239. Laudum immensa cupido. [Virgílio, Eneida 6.823] O imenso desejo de glória.
240. Laurea desidiae praebetur nulla. [Binder, Thesaurus 1638] Nenhuma glória é
concedida à preguiça.
241. Laureolam in mustaceo quaerere. [Cícero, Ad Atticum 5.20.4] Procurar uma
folha de louro num bolo. ■Procurar agulha em palheiro.
242. Laus alit artes. [Sêneca, Epistulae Morales 102.16] A glória alimenta as
artes. ■A lisonjaria a toda orelha é doce. VIDE: Antiquus poëta ait ‘laus
alit artes’. Honor alit artes. Honos alit artes.
243. Laus amicitiam, vituperatio odiunt parit. [Camerarius, Praecepta Vitae
Puerilis] Louvor produz amizade; crítica produz ódio.
244. Laus Deo. [Expressão freqüente na liturgia católica] Glória a Deus.
Laus Deo omnipotenti. Glória a Deus todo poderoso.
245. Laus emori non potest. [Cícero, Paradoxa 2.2] A glória não pode morrer.
246. Laus est finire; pudor est incepta perire. Glória é acabar; vergonha é
perder-se o que se começou.
247. Laus est in bonitate causae, et non in acerbitate poenae. [Bernardes, Nova
Floresta 1.235] A glória (do martírio) está na qualidade da causa, e não na
crueldade da pena.
248. Laus est iucunda. A glória agrada.
249. Laus est magna malis displicuisse viris. [Wander, Deutsches
Sprichwörter-lexikon 973] É grande glória ter desagradado a homens maus.
249b. Laus est omnium artium altrix. A glória é a estimuladora de todas as
atividades.
250. Laus est publica. [Macróbio, Satunalia 2.7.9] A glória é do domínio
público.
251. Laus impiorum brevis. [Vulgata, Jó 20.5] É breve a glória dos ímpios.
252. Laus in fine cantatur et vespere laudatur dies. [DAPR 767] No fim é que se
canta o louvor, e à noite é que se gaba o dia. ■No fim é que se cantam as
glórias. ■Não gabes um dia bom sem lhe veres o fim. Laus in fine canitur
et vespere laudatur dies. VIDE: A casu describe diem, non solis ab ortu.
A solis occasu, non ortu, describe diem. Ad partus ovium noscuntur pondera
ventrum. Diem vesper commendat. Lauda finem. Omnis laus in
fine canitur. Post factum lauda. Tunc beatam dico vitam, cum peracta
fata sunt. Vespere laudatur dies.
252b. Laus in fine datur, quia res in fine probatur. É no fim que se elogia,
porque no fim é que se conhece a obra.
253. Laus in fine sonat, virtus in fine coronat. [Gaal 360] O louvor soa no fim,
o valor coroa no fim. VIDE: Exitus ostendit, quo mundi gloria tendit.
254. Laus in ore proprio vilescit. [Rezende 3061] O louvor na própria boca perde
o valor. ■Elogio de boca própria é vitupério. ■Quem se gaba, suja-se que nunca
mais se lava. Laus in proprio ore sordescit. [CODP 241] Elogio em boca
própria fede. Laus propria sordet. Auto-elogio fede. VIDE: Laudet te
alienus, et non os tuum; extraneus, et non labia tua. Non te laudabis:
propria laus foetet in ore. Nulla est tam odiosa narratio, quam sui ipsius
laudatio. Propria laus sordet. Proprio laus sordet in ore. Qui
se ipse laudat, cito derisorem invenit. Tua laus semper foetet in ore tuo.
255. Laus nova nisi oritur, etiam vetus amittitur. [Publílio Siro] Se não se
consegue novo mérito, até o antigo se perde.
256. Laus vera et humili saepe contingit viro: non nisi potenti falsa. [Sêneca,
Thyestes 210] Muitas vezes, o elogio sincero atinge até o homem humilde; ao
poderoso só chega o falso.
257. Lava quod est sordidum, riga quod est aridum, sana quod est saucium. Flecte
quod est rigidum, fove quod est frigidum, rege quod est devium. [Stephen
Langton, Sequentia Aurea] Lava o que está sujo, rega o que está seco, cura o que
está ferido. Dobra o que está rígido, aquece o que está frio, guia o que está
transviado.
258. Lavabo inter innocentes manus meas. [Vulgata, Salmos 25.6] Lavarei entre os
inocentes as minhas mãos. Lavi inter innocentes manus meas. [Vulgata,
Salmos 72.13] Lavei entre os inocentes as minhas mãos. Lavabo manus meas.
Lavarei minhas mãos.
259. Laxamentum et veniam non habent leges. [J.B.G.Dumesnil, Latin Synonyms 349]
As leis não têm abrandamento nem desculpa.
260. Lectio certa prodest, varia delectat. [Sêneca, Epistulae Morales 49] A
leitura especializada é útil, a diversificada dá prazer.
261. Lectio repetita placebit. [Giordano Bruno, Il Candelaio, Ato 3, Cena 7] A
leitura repetida dará prazer.
262. Lectio tunc utilis, cum facimus ea quae legimus. [Medina 650] A leitura é
útil, quando fazemos aquilo que lemos.
263. Lectionem sine ulla delectatione neglego. [Cícero, Tusculanae Disputationes
2.7] Não dou importância à leitura que não traga prazer.
264. Lector benevole. Ó benévolo leitor.
265. Lectorem delectando pariterque monendo. [Horácio, Ars Poetica 344]
Divertindo o leitor e ao mesmo tempo instruindo.
266. Lecturis salvete. Meus cumprimentos aos que vão ler este livro.
267. Leditur Urbanus, non claudicat Rhabanus. [Binder, Thesaurus 1620] Urbano se
machuca; Rábano não manca. ■Dor alheia não diz nada para quem não a tem. VIDE:
Claudicat alterius nemo dolore pedum.
268. Legatus a latere. [Da linguagem eclesiástica] Embaixador extraordinário.
(=Cardeal encarregado pelo Papa de uma missão especial, quase sempre
temporária). VIDE: A latere.
269. Legatus nec violatur nec laeditur. [DAPR 736] Embaixador não se ultraja nem
se ofende. ■Quem é mensageiro não merece pancada. ■Moço de recado não merece
castigo. ■Mensageiro não merece pancadas. Legatus non laeditur, nec
violatur. Legatus nec cogitur nec violatur. [Tosi 51] Legatus nec
percutitur, nec violatur. [Eiselein 228] Legatus haud violatur, haudque
caeditur. [Schottus, Adagia 619] Legatus non caeditur, neque violatur.
[Erasmo, Adagia 4.7.20] VIDE: Nuntio nihil imputandum. Orator nec
percutitur, nec violatur. Sancti habentur legati. Sanctum per
saecula nomen legatus.
270. Legatus regis vice fungitur a quo destinatur, et honorandus est sicut ille
cuius vicem gerit. [Jur / Bouvier’s Law Dictionary 2142] O embaixador preenche o
lugar do rei por quem foi enviado, e deve ser respeitado como aquele cujo lugar
ocupa.
271. Lege artis. Segundo a regra da arte. Segundo as normas. De acordo com o
método usual.
272. Lege bibunt undam, comedunt sine lege placentam. [Schottus, Adagia 585]
Medem a água que bebem, mas não medem o bolo que comem. ■Aproveitador de
farelos, esperdiçador de farinha. ■Quebra a louça e guarda os palitos. VIDE:
Ad mensuram aquam bibit, citra mensuram panem comedit. Ad mensuram aquam
bibunt, citra mensuram offam comedentes. Haurit aquam metro, capit
immoderatus offam. Mensura aquam bibentes, citra mensuram mazam edentes.
Potat aquam metro, sed edit mazam sine metro.
272b. Lege deum stabili semper metus angit iniquos. [Seybold 177] Por uma firme
lei dos deuses, o medo sempre atormenta os iníquos. ■Quem tem culpas no
cartório, não pode dormir em paz.
273. Lege dura vivunt mulieres, multoque iniquiore miserae, quam viri. [Plauto,
Mercator 797] As mulheres vivem sob uma dura lei e, injustamente, são muito mais
infelizes do que os homens.
273b. Lege et fide. [Divisa] Pela lei e pela fé.
273c. Lege et relege. Lê e relê.
274. Lege inventa, fraus inventa est. Criada a lei, criada a fraude. ■Feita a
lei, cuidada a malícia. VIDE: Facta lege, inventa fraus. Inventa
lege, inventa fraus. Inventa lege, inventa est fraus legis. Nova
lex, nova fraus.
275. Lege lata. Por lei (tomada) em seu sentido amplo.
276. Lege, quaeso. Lê, por favor.
277. Lege quod non cavetur, in practica non habetur. [Jur] Aquilo com que a lei
não se preocupa, na prática não existe.
278. Lege, relege, tenta, iudica. Lê, relê, experimenta, decide. Lege,
relege, ora, labora, et invenies. Lê, relê, reza, trabalha, e encontrarás.
279. Legem enim brevem esse oportet quo facilius ab imperitis teneatur. [Sêneca,
Epistulae Morales 94.38] É preciso que a lei seja breve para que possa ser
entendida mais facilmente pelos leigos.
280. Legem habemus. Temos lei. VIDE: Nos legem habemus.
281. Legem nocens veretur, fortunam innocens. [Publílio Siro] O culpado teme a
lei; o inocente teme a sorte.
282. Legem non habet necessitas. [S.Agostinho, Soliloquia 2.19.6] ■A necessidade
não tem lei. ■A necessidade não tem lei, mas a da fome sobre todas pode. VIDE:
Adversum necessitatem ne dii quidem resistunt. Necessitas caret lege.
Necessitas dat legem, non ipsa accipit. Necessitas non habet legem.
Omnem legem frangit necessitas.
283. Legem quam quis aliis praescripsit, idem eamdem servare tenetur. [Jur] Quem
prescreveu uma lei para os outros, é obrigado a cumprir essa mesma lei. VIDE:
Leges suum ligent latorem. Non debet aliis legem imponere, qui ipsam
neglegit observare. Pareto legi, quisque legem sanxeris. Patere quam
ipse fecisti legem.
284. Legem servare, hoc est regnare. Servir à lei, isto é reinar. Legem
servare est regnare. VIDE: Audiat rex quod praecipit lex.
285. Legem solet oblivisci iracundia. [Publílio Siro] A ira costuma esquecer-se
da lei. Legem oblivisci solita est iracundia. VIDE: Lex videt
iratum; iratus legem non videt. Lex videt iratum, iratus non videt illam.
286. Legem vinculum humanae societatis. A lei é o vínculo da sociedade humana.
VIDE: Lex est civilis societatis vinculum. Religio est praecipuum
humanae societatis vinculum.
287. Legendi semper occasio est, audiendi non semper. [Plínio Moço, Epistulae
2.3.9] Há sempre oportunidade de ler; de ouvir, nem sempre.
288. Legentem iuvo. [Divisa da Livraria A. Hatier, Paris] Ajudo a quem lê.
289. Legere enim et non intellegere est neglegere. [Dionísio Catão, Praefatio]
Ler e não entender é descuidar. ■Ler sem entender é caçar sem colher. ■Quem ler,
leia para saber. ■Ler sem refletir é comer sem digerir. [Marquês de Maricá]
Legere et non intellegere est tamquam non legere. [DAPR 766] Ler e não entender
é como não ler. Legere et non intelligere est burrigere. [Latim
macarrônico / Rezende 3071] Ler e não entender é próprio dos burros. VIDE:
Frustra legit, qui non intellegit.
290. Leges a victoribus dicuntur, accipiuntur a victis. As leis são ditadas
pelos vencedores e aceitas pelos vencidos. Leges autem a victoribus dici,
accipi a victis. [Quinto Cúrcio, Historiae 4.5],
291. Leges ab omnibus intellegi debent. [Jur] As leis devem ser entendidas por
todos. VIDE: Leges sacratissimae quae constringunt hominum vitas,
intellegi ab omnibus debent.
292. Leges ad civium salutem, civitatumque incolumitatem conditae sunt. [Cícero,
De Legibus 2.11, adaptado] As leis foram criadas para a segurança dos cidadãos e
para a manutenção dos estados.
293. Leges bello siluere coactae. [Lucano, Pharsalia 1.277] As leis, violentadas
pela guerra, emudeceram. Leges bello coactae silent. As leis, violentadas
pela guerra, se calam. ■Onde força há, direito se perde. ■Quando se afia o aço,
guarda-se o tinteiro. VIDE: Inter arma silent leges. Leges silent
inter arma. Silent enim leges inter arma. Tunc ius calcatur,
violentia cum dominatur. Vi praesente nihil potest lex.
294. Leges bonae malis ex moribus procreantur. [Macróbio, Saturnalia 3.17.10]
■Dos maus costumes nascem as boas leis. VIDE: Bonae leges malis ex moribus
procreantur. Ex malis moribus fiunt bonae leges. Ex malis moribus
bonae leges natae sunt. Leges egregias, exempla honesta, apud bonos ex
delictis aliorum gigni.
295. Leges debent esse nullo privato commodo, sed pro communi utilitate civium
conscriptae. [Vitoria] Não se devem escrever as leis para nenhuma vantagem
particular, mas para o bem comum dos cidadãos.
296. Leges divumque hominumque. [Ênio, Fragmenta 226] As leis divinas e as
humanas.
297. Leges egregias, exempla honesta, apud bonos ex delictis aliorum gigni.
[Tácito, Annales 15.20] As leis excelentes e as ações dignas nascem em benefício
dos bons a partir dos crimes de outros homens. VIDE: Bonae leges malis ex
moribus procreantur. Leges bonae malis ex moribus procreantur.
298. Leges et constitutiones futuris certum est dare formam negotiis, non ad
facta praeterita revocari, nisi nominatim etiam de praeterito tempore adhuc
pendentibus negotiis cautum sit. [Codex Iustiniani 1.14.7] O certo é darem as
leis e as constituições forma aos negócios futuros, e não retrocederem a fatos
passados, a não ser que tratem nominalmente de negócios de tempo anterior ainda
pendentes.
299. Leges figendi et refigendi consuetudo est periculosissima. [Jur / Coke /
Black 1087] É muito perigosa a prática de fazer e refazer as leis.
300. Leges humanae nascuntur, vivunt, et moriuntur. [Jur / Coke / Black 1087] As
leis humanas nascem, vivem e morrem.
301. Leges in plebem vim habent, in potentes mutae. [Medina 650] As leis têm
força sobre o povo; contra os poderosos, são mudas. ■Só aos pobres se faz
justiça. ■Ladrão endinheirado nunca morre enforcado. VIDE: Aranearum telae
muscas retinent, vespas transmittunt. Legum poenas in humiles tantum.
Pecuniosus, etiam nocens, non damnatur.
302. Leges instituuntur dum promulgantur, firmantur cum moribus utentium
approbantur. [Gratianus, Decretum 4.3] As leis entram em vigor ao serem
promulgadas; firmam-se quando são aprovadas pelos costumes dos usuários.
303. Leges meas custodite. [Vulgata, Levítico 19.19] Guardai as minhas leis.
304. Leges mori serviunt. [Plauto, Trinummus 1008] As leis são escravas dos
costumes. Leges moribus serviunt.
305. Leges mortuae. Leis mortas. Leis caídas em desuso. VIDE: Antiquae
sunt istae leges et mortuae.
306. Leges neminem in paupertate vivere neque in anxietate mori permittunt.
[Novellae Iustiniani] As leis não permitem que ninguém viva na pobreza, nem que
morra na angústia.
307. Leges nihil frustra faciunt. [Jur] As leis não fazem nada em vão. VIDE:
Lex non debet habere unam syllabam superfluam et vacuam.
308. Leges, nihil in eis debet esse inutile ac superfluum, sine ministerio
aliquid operando. [Jur] Nas leis, nada deve haver nelas de inútil ou supérfluo,
sem produzir algum efeito.
309. Leges non verbis, sed rebus, sunt impositae. [Jur / Coke / Black 1087] As
leis não são impostas por palavras, mas por ações.
310. Leges non valent ultra territorium. [Jur] As leis não têm validade fora do
país.
311. Leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt. [Cícero, De Finibus
3.64] As leis antepõem a segurança de todos à segurança dos indivíduos.
312. Leges poenales. [Jur] Leis penais.
313. Leges posteriores ad priores pertinent, nisi contrariae sint. [Jur] As leis
posteriores complementam as anteriores, a não ser que lhes sejam contrárias.
VIDE: Posteriores leges ad priores pertinent, nisi contrariae sint.
314. Leges posteriores priores contrarias abrogant. [Black 1087] As leis
posteriores derrogam as anteriores que lhes forem contrárias. Leges
posteriores derogant contrarias priores.
315. Leges respiciunt futura, non praeterita, nisi nominatim in eis de
praeteritis caveatur. [Codex Iuris Canonici (1917), Cânone 10] As leis olham
para o futuro, não para o passado, a não ser que explicitamente nelas se cuide
de coisas passadas.
316. Leges sacratissimae quae constringunt hominum vitas, intellegi ab omnibus
debent. [Codex Iustiniani 1.14.9] As leis sacratíssimas que regem as vidas dos
homens devem ser entendidas por todos. VIDE: Leges ab omnibus intellegi
debent.
317. Leges scriptae. [Jur] As leis escritas. (=O conjunto de atos do
parlamento).
318. Leges silent inter arma. [Eiselein 396] Entre as armas as leis se calam.
■Onde força há, direito se perde. ■Quando se afia o aço, guarda-se o tinteiro.
VIDE: Inter arma silent leges. Leges bello siluere coactae.
Leges bello coactae silent. Silent enim leges inter arma. Tunc ius
calcatur, violentia cum dominatur. Vi praesente nihil potest lex.
319. Leges sine moribus vanae. [Horácio, Carmina 3.24.35] Se faltar o caráter,
as leis são inúteis.
320. Leges suum ligent latorem. [Jur / Black 1088] As leis devem submeter também
o seu autor. VIDE: Legem quam quis aliis praescripsit, idem eamdem servare
tenetur.
321. Leges ut facies caeli et maris variantur. As leis variam como as faces do
céu e do mar.
322. Leges vigilantibus, non dormientibus, subveniunt. [Jur / Broom 689] As leis
assistem os que estão acordados, não aos que dormem. VIDE: Dormientibus
non succurrit ius. Iura vigilantibus subveniunt. Negotia vigilanter
peragenda, quia ius vigilantibus, et non dormientibus, favet.
Vigilantibus, non dormientibus iura subveniunt. Vigilantibus, non
dormientibus iura succurrunt.
323. Legibus impositis omne necesse caret. [Pereira 95] Tudo que é necessário
não reconhece as leis impostas. ■A necessidade não conhece leis. VIDE:
Adversum necessitatem ne dii quidem resistunt. Legem non habet necessitas.
Omnem legem frangit necessitas. Propter necessitatem illicitum efficitur
licitum. Quidvis egestas imperat.
324. Legibus, non exemplis, est iudicandum. [Jur] Deve-se julgar pelas leis, não
pelos (julgamentos) precedentes. VIDE: Exemplis non est iudicandum, sed
legibus. Iudicandum est legibus, non exemplis. Non exemplis, sed
legibus est iudicandum.
325. Legibus omnes servimus, ut liberi esse possimus. Somos todos escravos da
lei para podermos ser livres. VIDE: Legum omnes servi sumus, ut liberi
esse possimus.
326. Legibus omnia parent. [Manílio, Astronomica 1.479] Tudo obedece a leis.
327. Legibus parendo, liberi erimus. Obedecendo às leis, seremos livres.
328. Legibus quidem utitur antiquis, obsoniis autem recentibus. [Erpênio /
Rezende 3079] Usam-se leis antigas, mas alimentos recentes. Legibus utere
antiquis, obsoniis novis. [Binder, Thesaurus 164] Usa leis antigas, mas
alimentos novos.
329. Legio mihi nomen est, quia multi sumus. [Vulgata, Marcos 5.9] Legião é o
meu nome, porque somos muitos.
330. Legio patria nostra. [Divisa da Legião Estrangeira] A Legião é nossa
pátria.
331. Legis actiones. [Jur] As ações da lei.
332. Legis auxilium frustra invocat, qui committit in legem. [Jur] Em vão invoca
o auxílio da lei quem contra ela age. VIDE: Auxilium legis frustra
invocat, qui committit in legem. Beneficium legis frustra implorat qui
committit in legem. Frustra legis auxilium invocat qui committit in legem.
333. Legis casus ubi est, cessat omnis disputatio. [Jur / Charles Cahier,
Quelque Six Mille Proverbes 544] Quando é o caso da lei, cessa toda disputa.
334. Legis interpretatio legis vim obtinet. [Jur / Black 1088] A interpretação
de uma lei ganha força de lei.
335. Legis manus longa. A mão da lei é longa.
336. Legis menti magis est attendendum quam verbis. [Jur / Pedro dos Reis Nunes,
Dicionário de Tecnologia Jurídica 901] Deve-se atender mais ao espírito da lei
do que às suas palavras.
337. Legis minister non tenetur, in executione officii sui, fugere aut
retrocedere. [Jur / Black 1088] Espera-se que o servidor da lei, no exercício de
sua função, não se esquive, nem recue.
338. Legis virtus haec est: imperare, vetare, permittere, punire. [Digesta
1.3.7] O poder da lei é ordenar, proibir, permitir, punir.
339. Legitima conventio est quae lege aliqua confirmatur. [Digesta 2.14.6]
Convenção legítima é aquela que é ratificada por alguma lei.
340. Legitimae actiones. [Black 45] Ações legais. VIDE: Actiones legis.
340b. Legitime certantibus. [Divisa] Para os que lutam pelo bem.
341. Legitime imperanti parere necesse est. [Jur / Black 1089] É obrigatório
obedecer a quem comanda com legitimidade.
342. Legitimus propria quaestus ab arte venit. [Pereira 103] O ganho legítimo
vem do próprio trabalho. ■O abade onde canta, daí janta. ■Donde o clérigo canta,
daí janta. ■Onde o galo canta, aí janta. VIDE: Altari serviens de altari
vivere debet. Qui altari deserviunt, cum altari participant. Qui
altari servit, de altari manducat. Qui causas agit, ex causis vivat
necesse est.
343. Legitque virum vir. [Virgílio, Eneida 11.632] Um homem reconhece outro. ■Um
ruim conhece outro.
344. Lego de spinis rosam, de terra aurum, de concha margaritam. [S.Jerônimo, Ad
Eustachium 22.8] Colho a rosa entre os espinhos, o ouro da terra, a pérola da
ostra.
345. Legum baccalaureus. Bacharel em leis. (=Abrevia-se LLB).
346. Legum conditores festos instituerunt dies, ut ad hilaritatem homines
publice cogerentur. [Sêneca, De Tranquillitate Animae 15.12] Os legisladores
instituíram os dias festivos para obrigar publicamente os homens à alegria.
347. Legum corrector usus. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 45.32, adaptado] O
costume corrige as leis.
348. Legum doctor. Doutor em leis. (=Abrevia-se LLD).
349. Legum omnes servi sumus, ut liberi esse possimus. [Cícero, Pro Cluentio 50]
Somos todos escravos da lei, para podermos ser livres. VIDE: Legibus omnes
servimus, ut liberi esse possimus.
350. Legum poenas in humiles tantum. [Pereira 122] Só se aplicam as penas da lei
contra os humildes. ■Só aos pobres se faz justiça. ■Ladrão endinheirado nunca
morre enforcado. VIDE: Aranearum telis leges compares. Leges in
plebem vim habent, in potentes mutae.
351. Lenia praemittantur, quae si non proficiant aspera subsequantur. [VES]
Usem-se em primeiro lugar medidas brandas; se essas não funcionarem, venham as
ásperas. ■Se não vai por bem, vai por mal. Lenia si non proficiant, aspera
subsequantur. VIDE: Est enim apud omnes consuetudo ut lenia premittantur,
quae si non proficiant aspera subsequantur.
352. Leniat aut odium tempus et hora meum. [Ovídio, Ibis 134], Que o tempo e a
hora abrandem o meu ódio. VIDE: Tempus lenit odium.
353. Lenior et melior fis accedente senecta? [Horácio, Epistulae 2.2.211]
Tornas-te mais gentil e melhor com a aproximação da velhice?
354. Lenis alit flammas; grandior aura necat. [Ovídio, Remedia Amoris 808] O
vento suave alimenta as chamas; um vento mais forte as mata.
355. Lenit albescens animos capillus. [Horácio, Carmina 3.14.25] O cabelo que
embranquece suaviza os espíritos.
356. Leniter qui saeviunt, sapiunt magis. [Plauto, Bacchides 373] Os que na
severidade são moderados são mais sábios.
357. Leniunt incommoda vitae commodorum compensatione sapientes. [Cícero, De
Natura Deorum 1.23, adaptado] Os sábios mitigam os inconvenientes da vida
compensando-os com suas vantagens.
358. Lenone magis periurus. [Manúcio, Adagia 15] Mais perjuro que um rufião.
359. Lenonem lena non diligit absque crumena. [Odilo Schreger, Studiosus
Jovialis 4] Prostituta não gosta de rufião sem dinheiro. ■Abana o rabo o cão,
não por ti, mas pelo pão. VIDE: Diligo te, non propter te, sed propter
tua.
360. Lenta magis durant quam violenta diu. [Owen, Epigrammata 4.55] O que é
lento dura por mais tempo do que o que é violento. ■Tudo que é violento, dura
pouco. VIDE: Nil violentum perpetuum. Omne violentum est contra
naturam. Quod est violentum, non est durabile.
361. Lentam non capit ira moram. [Ovídio, Nux 4] A ira não admite retardamento.
362. Lente procedere. [Pereira 108] Avançar com calma. ■Mole, mole, vai longe o
homem. VIDE: Placide procedere.
363. Lente properare memento. [John Owen, Epigrammata 3.85] Lembra-te de
apressar-te devagar. ■Devagar também é pressa. ■Devagar, que tenho pressa.
■Devagar se vai ao longe. ■Obra apressada, obra estragada. Lente properare
necesse est. É preciso correr devagar. VIDE: Festina lente. Pravus
ipse geres, si nimium celer es.
364. Lente, sed graviter. Devagar, mas com firmeza. VIDE: Tarde sed
graviter sapiens mens irascitur.
365. Lentescunt tempo curae. [Ovídio, Ars Amatoria 2.1.357] Os cuidados
suavizam-se com o tempo.
366. Lenticula diviti placere desiit. [Manúcio, Adagia 703] Agora que está rico,
a lentilha deixou de lhe agradar. (=Lentilha era considerada alimento de pobre).
VIDE: Dives factus iam desiit gaudere lente.
367. Lentissime coniuges flentur, saepe vero laetissime. [DAPR 258] Choram os
maridos com indiferença, às vezes até com muita alegria. ■Dor de mulher morta
dura até a porta. VIDE: Confestim fletus amissae coniugis arent.
368. Lentius ambulando longum etiam iter conficitur. [Swenska Ordsprak 26]
Andando mais devagar, completa-se até um caminho longo. ■Devagar se vai ao
longe. ■Quem corre, cansa; quem anda, alcança. VIDE: Qui nimium properat,
serius absolvit. Velocem tardus assequitur.
369. Lento adiutorio opus est contra mala continua et fecunda, non ut desinant,
sed ne vincant. [Sêneca, De Ira 2.10.8] É preciso um trabalho lento para
combater os males contínuos e reprodutivos, não para que cessem, mas para que
não vençam.
370. Lento quidem gradu ad vindictam divina procedit ira, sed tarditatem
supplicii gravitate compensat. [Valério Máximo, Facta et Dicta Memorabilia 1.1]
A cólera divina avança para a vingança sem pressa, mas compensa a lentidão com a
severidade da punição.
371. Lentus in umbra. [Virgílio, Eclogae 1.4] Ocioso na sombra.
372. Leo a leporibus insultatur mortuus. [Publílio Siro] O leão morto é
insultado até pelas lebres. ■Leão moribundo, cachorro lhe mija. ■De árvore caída
todos fazem lenha. ■A mouro morto, grande lançada. VIDE: Arbore deiecta,
ligna quivis colligit. Audet vel lepus exanimo insultare leoni.
Leoni mortuo et lepores insultant. Mortuo leone, et lepores insultant.
Mortuo leone, vel lepores insultant. Mortuo leoni etiam lepores insultant.
373. Leo habet dominium super omnia animalia gressibilia, unde et rex animantium
vocatur. [Francisco de Vitoria, De Indis 229] O leão tem domínio sobre todos os
animais que andam, pelo que é até chamado de rei dos animais.
374. Leo prius, nunc leporem agit. [Manúcio, Adagia 1332] Ele, que antes era um
leão, agora se comporta como uma lebre. Leo prius, nunc lepus.
375. Leo quoque aliquando minimarum avium pabulum fuit. [Quinto Cúrcio,
Historiae 7.8] O próprio leão algumas vezes foi alimento de pequeníssimas aves.
376. Leo rugiet, quis non timebit? [Vulgata, Amós 3.8] O leão rugirá; quem não
temerá?
377. Leo venit, leo rediit; praedam non rapuit, non malitiam posuit.
[S.Agostinho / Bernardes, Luz e Calor 1.90] O leão veio, o leão foi embora; ele
não roubou a presa, mas também não abandonou a maldade.
378. Leone fortius. [Vulgata, Juízes 14.18] Mais forte do que o leão.
Leone fortius fide. [Divisa] É mais forte na fé do que um leão.
379. Leonem ex unguibus aestima. [Erasmo, Adagia 1.9.34] Conhece o leão pelas
garras. ■Pelas unhas se conhece o leão. VIDE: A digito cognoscitur leo.
A digito dignoscitur leo. Ab unguibus leo. Ex ungue leo. Ex
ungue leonem. Ex unguibus leonem. Ungula testatur pectus generosa
leonis.
380. Leonem mortuum etiam catuli morsicant. [Publílio Siro] No leão morto, até
cãezinhos dão dentadas. ■Leão moribundo, cachorro lhe mija. ■Depois de morta a
onça, até cachorro mija nela. Leonem vix mortuum etiam catelli morsicant.
Leonem mortuum et catuli mordent. Leonem mortuum et muscae mordent. A leão
morto, até as moscas mordem. VIDE: Leoni mortuo et lepores insultant.
381. Leonem radere ne velis. Não queiras tosquiar o leão. ■Não procures sarna
pare te coçar. Leonem tondere ne velis. [Schottus, Adagia 291]
382. Leonem stimulas. [Erasmo, Adagia 1.1.61] Provocas o leão. ■Mexes em casa de
maribondo. VIDE: Malum bene conditum ne moveris.
383. Leonem vitans, ursi unguibus occurrit. [Binder, Thesaurus 1645] Fugindo do
leão, esbarrou nas garras do urso. ■Fugiu do alcaide, topou com o meirinho.
■Escapou do trovão e deu no relâmpago. VIDE: Cineres evitans, in carbones
incidi. Cucurrit quispiam ne pluvia madesceret et in foveam praefocatus
est. Cineres evitans, in carbones incidi. Dum vito fumum, flammam in
ipsam decido.
384. Leoni mortuo barbam vellis. [Polydorus, Adagia] Arrancas a barba ao leão
morto. ■Chutas cachorro morto. VIDE: Noli barbam vellere mortuo leoni.
385. Leoni mortuo et lepores insultant. [Rezende 3089] De leão morto até as
lebres saltam em cima. ■Leão moribundo, cachorro lhe mija. ■Depois de morta a
onça, até cachorro mija nela. ■De árvore caída todos fazam lenha. ■A mouro
morto, grande lançada. Leoni mortuo etiam lepores insultant. VIDE:
Audet vel lepus exanimo insultare leoni. Leo a leporibus insultatur
mortuus. Leonem mortuum etiam catuli morsicant. Mortuo leoni et
lepores insultant. Mortuo leoni vel lepores insultant. Mortuo leoni
etiam lepores insultant.
386. Leonina societas. [Erasmo, Adagia 1.7.89; Digesta 17.2.29.2] Uma sociedade
leonina. (=Uma sociedade em que só o mais forte tem poder). ■Companhia de amigo
que come o meu comigo e o seu consigo. ■Quem parte e reparte fica com a maior
parte. ■Partilha de Lisboa com Almada, uma leva tudo, a outra nada. VIDE:
Alter lucrum tantum, alter damnum sentiret. Infida societas regni.
Iniqua partitio. Numquam est fidelis cum potente societas. Quia
nominor leo.
387. Leoninam pellem indue. [Schottus, Adagia 549] Veste uma pele de leão. (=Sê
corajoso. Usa a força).
388. Leonis catulum ne alas. [Erasmo, Adagia 2.3.77] Não alimentes filhote de
leão. ■Cria o corvo, tirar-te-á o olho. VIDE: Ale luporum catulos.
Malos tueri haud tutum. Pabula da corvis, dement tibi lumina corvi.
Pasce canes qui te lanient.
389. Leonis exuvium super asinum. [Jerônimo Martín Caro y Cejudo, Refranes y
Modos de Hablar Castellanos 110] Uma pele de leão sobre um asno. ■Rosário ao
pescoço, o diabo no corpo. ■Por fora, muita farofa, por dentro, molambo só. ■Nem
tudo que brilha é diamante. ■Unhas de gato e hábito de beato. Leonis
exuvium super crocoton. [Aristófanes / Erasmo, Adagia 3.5.93] Pele de leão sobre
vestido de mulher. (=Crocoton era um tipo de roupa usada por senhoras ricas.
Usava-se a expressão para indicar incongruência). VIDE: Colorem habent,
substantiam vero nullam. Induitis me leonis exuvium. Intus Nero,
foris Cato. Sub ovium pellibus lupi.
390. Leonis loco murem ostendere. [Seybold 177] No lugar de um leão, apresentar
um rato. ■Vender gato por lebre. VIDE: Capillos pro lana. Murem
ostendit pro leone.
391. Leonis vestigia quaeris. [Binder, Thesaurus 1647] Procuras as pegadas do
leão. ■Muito falas e pouco fazes.
392. Leonum animi index cauda, sicut et equorum aures. [Plínio, Naturalis
Historia 8.49] O indicador do estado de espírito dos leões é a cauda, como o dos
cavalos são as orelhas.
393. Leonum senectus melior iuvenibus hinnulis. [Apostólio 6.17] A velhice dos
leões pode mais do que a juventude das mulas. VIDE: Senecta leonis
praestantior hinnulorum iuventa.
394. Lepidum est amare semper. [Plauto, Cistellaria 312] Amar é sempre bonito.
395. Lepore timidior. Mais medroso que a lebre.
396. Leporem frondium strepitus terret. [Manúcio, Adagia 1290] O barulho das
folhagens assusta a lebre.
397. Lepores duos qui insequitur, is neutrum capit. [Publílio Siro] ■Quem corre
a duas lebres, não apanha nenhuma. ■Quem duas lebres caça, uma perde, a outra
passa. ■Quem tudo quer, tudo perde. Lepores duos insequens neutrum capit.
[DAPR 156] VIDE: Ad duo festinans, neutrum bene peregeris. Duos
insequens lepores, neutrum capit. Duos qui sequitur lepores neutrum capit.
Qui binos lepores una sectabitur hora, uno quandoque, quandoque carebit utroque.
Qui binos lepores una sectabitur hora, non uno saltem, sed saepe carebit
utroque. Qui duos insectatur lepores, neutrum capit. Qui duos
lepores sequitur, neutrum capit. Qui duos sectatur lepores, neutrum
capiet. Qui simul duplex captat commodum, utroque frustratur. Qui
totum vult, totum perdit. Si binas sectere feras, neutra potieris.
398. Lepori esurienti etiam placent fici. [Erasmo, Adagia 3.6.54] À lebre
faminta até figos agradam. ■Para quem tem fome, não há pão ruim. Lepori
esurienti et fici placent. VIDE: Animae esurienti etiam amara dulcia
videntur.
399. Lepus leonem trahit aureo laqueo. [Manúcio, Adagia 1260] Com corda de ouro,
até uma lebre conduz um leão. ■O dinheiro governa o mundo. ■Chave de ouro abre
qualquer porta. ■Com dinheiro, tudo se alcança. Lepus leonem rete ducit
aurea. [Manúcio, Adagia 1260] Com rede de ouro, até uma lebre conduz um leão.
VIDE: Argento oboediunt omnia. Invia nulla via est auro. Magna
vis auri.
400. Lepus nidum suum prodit. [Grynaeus 491] A lebre revela o próprio ninho. ■Se
não fosse cantiga de galo, raposa não acertava com o poleiro. VIDE: Sorex
suo perit indicio. Suo ipsius indicio perit sorex. Sui ipsius nidi
indicium facit lepus.
401. Lepus solo natali gaudet. [Binder, Thesaurus 182] A lebre folga em sua
terra natal. ■Pássaro que na água se cria, sempre por ela pia. Lepus solo
natali gaudet, et libentius nullibi vivit quam ubi natus est. A lebre folga em
sua terra natal, e não vive em lugar nenhum com mais prazer do que onde nasceu.
VIDE: Ex aurea etiam sede in paludem rana resilit. Vult lepus esse
loco semper generatus erat quo.
402. Lepus tute es, et pulpamentum quaeris? [Terêncio, Eunuchus 426] Tu mesmo és
uma lebre e procuras caça? Lepus carnem quaerit. [Polydorus, Adagia] A
lebre procura carne. VIDE: Tute lepus es, et pulpamentum quaeris.
403. Lethaeas hausit aquas. Bebeu água do rio Letes. (=Perdeu a memória).
404. Leti via semel calcanda. [Gaal 1465] A estrada da morte deve ser pisada uma
só vez. ■Só se morre uma vez. ■Só se morre uma vez, mas dessa ninguém escapa.
VIDE: Calcanda semel via leti. Longius aut propius mors sua quemque
manet.
405. Letum non omnia finit. [Propércio, Elegiae 4.7.1] A morte não termina tudo.
406. Levant et carmina curas. [Nemesiano, Ecloga 4] As canções aliviam as
preocupações. ■Quem canta, seus males espanta. VIDE: Animus gaudens
aetatem floridam facit. Cantet, amat quod quisque: levant et carmina
curas.
407. Levat lassitudinem etiam laboris mutatio. [Celso, Medicina 1.3] A mudança
de trabalho também alivia o cansaço.
408. Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt iam ad messem.
[Vulgata, João 4.35] Levantai os vossos olhos, e olhai para essas terras, que já
estão branquejando próximas à ceifa.
409. Leve aes alienum debitorem facit, grave inimicum. [Sêneca, Epistulae
Morales 19.11] Dívida pequena faz devedor, dívida grande faz inimigo. ■Quem
empresta a um amigo, cobra um inimigo. VIDE: Aes debitorem leve, grave
inimicum facit.
410. Leve enim est telum viri imbellis, nullius pretii. [Homero, Ilíada 11.390]
O dardo do homem pacífico é fraco, não vale nada.
411. Leve fit, quod bene fertur, onus. [Ovídio, Amores 1.2.10] Fica leve a carga
que se carrega com prazer. ■O que é de gosto regala a vida. VIDE: Ea
facile facimus, quae libenter facimus. Onus non est quod sponte
suscipitur. Portatur leviter quod portat quisque libenter.
412. Leve pondus, si longo portatur tempore, lassat portantis terga. Leve carga
transportada por longo tempo cansa as costas do carregador.
413. Leve vulgus. [Ovídio, Matamorphoses 12.53] A multidão inconstante.
414. Levemus corda nostra. [Vulgata, Lamentações 3.41] Elevemos nossos corações.
VIDE: Sursum corda.
415. Leves curae loquuntur, ingentes stupent. As pequenas preocupações falam, as
grandes calam. ■As grandes dores são mudas. VIDE: Curae leves loquuntur,
ingentes stupent. Parvae curae loquuntur, ingentes stupent.
416. Leves sunt alienae manus, sed inutiles. [K.W.Wojcicki, Biblioteka 105] As
mãos alheias são suaves, mas inúteis. ■Quem quer, faz; quem não quer, manda. ■Se
queres ser bem servido, serve-te a ti mesmo. VIDE: Dum tua res agitur,
alienae curae deses ne committas. Ego me curo, equum servus.
417. Levia multa faciunt unum grande. [S.Agostinho, In Epistulam ad Parthos 1.6]
Muitas coisas insignificantes fazem uma coisa grande.
418. Levibus succumbere malis. [Collins 13] Sucumbir a pequenos males.
■Afogar-se num copo d’água.
419. Leviores iniurias si quis ferat, sequuntur atrociores. [Grynaeus 205] Se
alguém admite as injúrias mais leves, seguir-se-ão mais violentas. ■Quem a ruim
perdoa, a ruindade lhe aumenta. VIDE: Folia nunc cadunt; tum arbores in te
cadent. Nunc in te cadunt folia, post cadent arbores. Post folia
cadent in te arbores. Post folia cadunt arbores. Saepe ignoscendo,
des iniuriae locum. Semper ignoscendo, des iniuriae locum. Semper
quiescens des locum iniuriae. Veterem ferendo iniuriam, invitas novam.
420. Levis est dolor, qui capere consilium potest et clepere sese. [Sêneca,
Medea 155] É leve o sofrimento que pode usar a razão e esconder-se.
421. Levis est fortuna: cito reposcit quod dedit. [Publílio Siro] A sorte é
inconstante: logo reclama de volta o que deu.
422. Levis est labor omnis amanti. [Binder, Thesaurus 1654] Para quem ama, todo
sofrimento é leve. ■A quem quer bem, nada é difícil.
423. Levis sit tibi terra! [Ovídio, Amores 3.9.68] Que a terra te seja leve!
VIDE: Sit humus cineri non onerosa tuo. Sit tibi terra levis!
424. Levissima res oratio. [Erasmo, Adagia 3.1.18] A palavra é coisa muito leve.
■Palavras, leva-as o vento. ■Palavras e plumas, leva-as o vento. VIDE:
Irrita verba ventus dissipat. Littera scripta manet, verbum at inane
perit. Litterae scriptae manent. Verba volant. Verba volant,
scripta manent.
425. Levius communia tangunt. [Claudiano, De Raptu Proserpinae 3.197] O mal que
atinge a muitos dói menos. ■Mal de muitos meu conforto é. VIDE:
Calamitatum habere socios miseris est solacio. Quae mala cum multis
patimur, leviora videntur.
426. Levius est nocentem absolvere quam innocentem condemnare. [Leopold Volkmar,
Paroemia et Regula Juris 3] Pesa menos absolver um culpado do que condenar um
inocente. VIDE: Absolvere nocentem satius est quam condemnare innocentem.
In multis rebus melius est nocentem absolvere quam innocentem damnare.
Melius est impune delictum relinquere quam innocentem damnare. Nocentem
absolvere satius est quam innocentem damnare. Satius est impunitum
relinqui facinus nocentis quam innocentem damnari. Satius est nocentem
absolvere, quam innocentem condemnare.
427. Levius fit patientia quicquid corrigere est nefas. [Horácio, Carmina
1.24.19] Torna-se mais leve pela resignação tudo que os deuses não permitem que
se modifique. ■O mal que não se pode remediar, aligeira-o a paciência. ■O que
não pode al ser deves sofrer. VIDE: Ferre decet patienter onus quod ferre
necessum.
428. Levius laedit quicquid praevidimus ante. [Dionísio Catão 2.24] Fere-nos
menos o mal que previmos. ■Homem prevenido a custo é vencido. VIDE: Mala
praevisa minus nocent. Mala praevisa vitantur facilius. Minus enim
iacula feriunt quae praevidentur. Minus nocent iacula quae praevidentur.
Praevisa minus laedere tela solent. Praevisa minus tela nocere solent.
Quae multo ante praevisa sunt, languidius incurrunt. Se minus afflictum
sentit qui praevidet ictum. Tela nocent levius visa venire prius.
Tela praevisa minus nocent.
429. Levius solet timere qui propius timet. [Sêneca, Troades 516] O medo é menor
quando se teme mais perto do perigo.
430. Lex ad tempus. [Jur] Uma lei temporária.
431. Lex aeterna. A lei eterna.
432. Lex aliquando sequitur aequitatem. [Jur] A lei às vezes segue a eqüidade.
433. Lex cavet civibus, magistratus legibus. A lei protege os cidadãos; os
magistrados protegem a lei.
434. Lex citius tolerare vult privatum damnum quam publicum malum. [Jur / Black
1100] A lei prefere admitir um prejuízo particular a um mal público.
435. Lex civilis iniusta non obligat. [Vitoria] A lei civil injusta não obriga.
436. Lex clara non indiget interpretatione. [Jur] A lei clara não precisa de
interpretação.
437. Lex de futuro, iudex de praeterito. [Jur / Black 1100] A lei trata do
futuro; o juiz, do passado.
438. Lex dilationes abhorret. [Jur] A lei detesta dilações. Lex dilatores
semper exhorret. A lei sempre detesta os contemporizadores.
439. Lex domicilii. [Jur / Black 1099] A lei do domicílio. (=A lei do lugar em
que a pessoa está domiciliada).
440. Lex Domini immaculata, convertens animas. [Vulgata, Salmos 18.8] A lei do
Senhor, que é imaculada, converte as almas.
441. Lex dubia, lex nulla. [Jur] Lei imprecisa, lei nula.
442. Lex dubia non obligat. [Alfonso Maria de'Liguori, Theologia Moralis 30] Lei
duvidosa não obriga. VIDE: Lex incerta certam obligationem imponere
nequit.
443. Lex esse non videtur quae iusta non fuerit. [S.Agostinho, De Libero
Arbitrio 1.5.11] Não se tem por lei a que não é justa.
444. Lex est araneae tela, quia, si in eam inciderit quid debile, retinetur;
grave autem pertransit tela rescissa. [Tosi 1100] A lei é como uma teia de
aranha, pois, se nela cair alguma coisa leve, fica retida, mas o que é pesado
rompe-a e atravessa-a. ■Ladrão endinheirado nunca morre enforcado. VIDE:
Aranearum telis leges compares. Crabrones abeunt, recidunt in retia
muscae. Irretit muscas, transmittit aranea vespas. Subtiliter
Anacharsis leges araneorum telis comparabat! nam ut illas infirmiora animalia
retinere, valentiora transmittere, ita his humiles et pauperes constringi,
divites et praepotentes non alligari.
445. Lex est civilis societatis vinculum. [Cícero, De Republica 1.49] A lei é o
vínculo da sociedade civil. VIDE: Legem vinculum humanae societatis.
Religio est praecipuum humanae societatis vinculum.
446. Lex est dictamen rationis. [Jur / Black 110] A lei é a voz da razão.
447. Lex est, non poena, perire. Morrer é uma lei, não um castigo. VIDE:
Omnia mors poscit; lex est, non poena, perire.
448. Lex est omnium divinarum et humanarum rerum regina. [Crisipo / Jur] A lei é
a rainha de todas as coisas divinas e humanas.
449. Lex est quae scripto sancit quod vult, aut iubendo aut vetando. [Cícero, De
Legibus 1.6] A lei é aquilo que determina por escrito o que quer, ou ordenando
ou proibindo.
450. Lex est quaedam regula et mensura actuum, secundum quam inducitur aliquis
ad agendum vel ab agendo retrahitur. [S.Tomás de Aquino, Summa Theologiae
1.2.90]] A lei é a regra e a medida dos atos, segundo a qual a pessoa é levada a
agir ou impedida de agir.
451. Lex est quod legis vicem obtinet. [Jur / João Monteiro, Programa do Curso
de Direito Civil 68] É lei o que tem a função de lei.
452. Lex est quod notamus. [Divisa da Câmara de Notários de Paris] É lei o que
escrevemos.
453. Lex est quod populus iubet et constituit. [Gaio, Institutionum Commentarius
1.3] Lei é aquilo que o povo ordena e estabelece.
454. Lex est ratio summa insita in natura quae iubet ea quae facienda sunt
prohibetque contraria. [Cícero, De Legibus 1.6.18] A lei é a regra suprema,
incorporada na natureza, que prescreve o que deve ser feito e proíbe o
contrário. Lex est ratio summa, quae iubet quae sunt utilia et necessaria,
et contraria prohibet. [Black 1100] A lei é a regra suprema que obriga fazer o
que é útil e necessário e proibe o contrário.
455. Lex est recta ratio imperandi atque prohibendi. [Cícero, De Legibus 1.43] A
lei é a razão natural de ordenar e proibir. Lex est recta ratio in iubendo
et vetando. [Cícero, De Legibus 1.33]
456. Lex est tutissima cassis; sub clipeo legis nemo decipitur. [Jur / Black
1100] A lei é um elmo muito seguro; sob o escudo da lei ninguém é enganado.
457. Lex et libertas. [Divisa] Lei e liberdade.
458. Lex et regio servanda. [Pereira 99] A lei e a região devem ser respeitadas.
■Cada terra com seu costume. ■Por onde vás, assim como vires, assim farás. VIDE:
Ad terrae morem vitae decet esse tenorem. Si fueris Romae, Romano vivito
more.
459. Lex humana. A lei criada pelo homem.
460. Lex incerta certam obligationem imponere nequit. [Jur] Lei incerta não pode
impor obrigação certa. VIDE: Lex dubia non obligat.
461. Lex indita non scripta. [Teologia] Lei inspirada (no coração do homem) e
não escrita.
462. Lex intendit vicinum vicini facta scire. [Jur] A lei presume que o vizinho
conhece os atos de seu vizinho.
463. Lex instituitur cum promulgatur. [Jur] A lei é instituída quando é
promulgada.
464. Lex interpretatione adiuvanda est. [Jur] A lei deve ser auxiliada pela
interpretação.
465. Lex iubeat, non suadeat. [Jur] A lei deve determinar, e não aconselhar.
VIDE: Iubeat lex, non suadeat.
466. Lex iubet, aut permittit, aut vetat. [Jur] A lei ordena, ou autoriza, ou
proíbe. VIDE: Lex omnis aut tribuit aut adimit, aut honorat aut punit, aut
iubet aut vetat aut permittit.
467. Lex iusto non est posita, sed iniustis, et non subditis. [Vulgata, 1Timóteo
1.9] A lei não foi posta para o justo, mas para libertinos e desobedientes.
468. Lex loci. [Jur / Black 1099] A lei local.
469. Lex loci actus. [Jur / Black 1099] A lei do lugar do ato.
470. Lex loci celebrationis. [Jur / Broom 394] A lei do lugar de celebração.
471. Lex loci contractus. [Jur / Broom 393] A lei do lugar do contrato.
472. Lex loci delictus. [Jur / Black 1099] A lei do lugar do delito.
473. Lex loci domicilii. [Jur / Broom 393] A lei do local de domicílio.
474. Lex loci solutionis. [Jur / Black 1099] A lei do lugar do pagamento (ou da
realização do contrato).
475. Lex mala, lex nulla. [S.Tomás de Aquino] Lei má, lei inútil.
476. Lex moneat priusquam feriat. [Jur / Bacon] A lei deve advertir antes de
punir.
477. Lex naturae. A lei natural. Lex naturalis.
478. Lex neminem cogit ad impossibilia. [Jur / Hugh Moore, Dictionary of
Quotations 203] A lei não obriga ninguém ao impossível. ■Ninguém é obrigado a
fazer o impossível. ■Quem promete o que não pode a cumprir não está obrigado.
Lex neminem cogit ad impossibile. VIDE: Ad impossibile nemo obligatur.
Ad impossibile nemo tenetur. Ad impossibilia nemo tenetur.
Impossibilium nulla obligatio est. Impotentia excusat legem. Lex non
cogit ad impossibilia. Nemo ad impossibilia tenetur. Nemo potest ad
impossibile obligari. Impotentia excusat legem. Obligatio
impossibilium nulla est. Ultra posse nemo obligatur. Ultra posse
suum nullum lex iusta cöegit. Ultra posse suum profecto nemo tenetur.
Ultra vires nemo tenetur.
479. Lex neminem cogit ad vana seu inutilia. [Jur / Broom 210] A lei não obriga
ninguém a atos vãos ou inúteis. Lex neminem cogit ad vana seu inutilia
peragenda. [Black 1100] A lei não obriga ninguém a praticar atos vãos ou
inúteis.
480. Lex neminem cogit ostendere quod nescire praesumitur. [Jur / Black 1100] A
lei não obriga ninguém a declarar o que se presume que ignora.
481. Lex nemini operatur iniquum. [Jur / Black 1100] A lei não produz injustiça
contra ninguém.
482. Lex nihil aliud est nisi recta et a numine deorum tracta ratio, imperans
honesta prohibensque contraria. [Cícero, Philippica 11] A lei nada mais é que a
regra justa derivada do poder dos deuses, que determina que se façam as coisas
honestas e que proíbe as desonestas.
483. Lex nihil frustra facit. [Jur / Broom 209] A lei nada faz em vão.
484. Lex non debet habere unam syllabam superfluam et vacuam. [Jur / Charles
Cahier, Quelque Six Mille Proverbes 1564] A lei não deve ter nem uma única
sílaba supérflua e vazia. VIDE: Leges nihil frustra faciunt.
485. Lex non cogit ad impossibilia. [Jur / Broom 201] A lei não obriga ninguém
ao impossível. ■Ninguém é obrigado a fazer o impossível. ■Quem promete o que não
pode a cumprir não está obrigado. VIDE: Ad impossibile nemo obligatur.
Ad impossibile nemo tenetur. Ad impossibilia nemo tenetur.
Impossibilium nulla obligatio est. Impotentia excusat legem. Nemo ad
impossibilia tenetur. Lex neminem cogit ad impossibile. Lex neminem
cogit ad impossibilia. Nemo potest ad impossibile obligari.
Impotentia excusat legem. Obligatio impossibilium nulla est. Ultra
posse nemo obligatur. Ultra posse suum nullum lex iusta cöegit.
Ultra posse suum profecto nemo tenetur. Ultra vires nemo tenetur.
486. Lex non curat de minimis. [Jur / Black 1101] A lei não cuida de ninharias.
487. Lex non debet deficere conquerentibus in iustitia exhibenda. [Jur / Broom
153] A lei não deve faltar aos queixosos na concessão da justiça.
488. Lex non est imponenda aliis ab eo, qui ipsam neglegit observare. [Jur] A
lei não deve ser imposta aos outros por quem deixa de observá-la. VIDE:
Nec debet princeps legem imponere quam ipse neglegit observare.
489. Lex non est textus, sed contextus. [Jur] A lei não é o texto, mas o
contexto.
490. Lex non favet votis delicatorum. [Jur / Broom 301] A lei não cuida de
assuntos sem importância.
491. Lex non obligat nisi promulgata.. [Jur] A lei só obriga depois de
promulgada.
492. Lex non obligat subditos in foro conscientiae, nisi sit iusta. [S.Tomás de
Aquino] A lei só obriga aos subordinados no foro da consciência, se é justa.
492b. Lex, non poena, mors. A morte é uma lei, não um castigo. ■A morte é a
coroa de todos na terra. VIDE: A morte semper homines tantumdem absumus.
Longius aut propius mors sua quemque manet. Mori enim naturae finis est,
non poena. Nihil morte certius.
493. Lex non promulgata non obligat. [Jur] Lei não promulgada não cria
obrigação.
494. Lex non respicit retro. [Jur] A lei não olha para trás. VIDE: Lex
prospicit, non respicit.
495. Lex non scripta. [Jur / Black 1099] A lei não escrita. (=Inclui os costumes
gerais e locais).
496. Lex non scripta, diuturni mores consensu utentium comprobati. [Jur] O
direito consuetudinário é o conjunto de costumes diuturnos confirmados pelo
consenso dos usuários. VIDE: Diuturni mores consensu utentium comprobati
legem imitantur.
497. Lex non se extendit ad actus praeteritos. [Jur] A lei não se estende a atos
passados.
498. Lex nova ad praeterita trahi nequit. [Jur] A lei nova não pode estender-se
ao passado.
499. Lex nova antiquae obrogat. A lei nova ab-roga a antiga. Lex nova
abrogat antiquam. [Anton Bernolak, Grammatica Slavica 303] VIDE: Semper
antiquae legi obrogat nova. Ubi duae contrariae leges sunt, semper
antiquae obrogat nova.
500. Lex oblivionis. [Jur] Lei do esquecimento. Anistia.
501. Lex omnes mortales alligat. [Cícero, Pro Cluentio 54] A lei vincula todos
os mortais.
502. Lex omnis aut tribuit aut adimit, aut honorat aut punit, aut iubet aut
vetat aut permittit. [Quintiliano, Institutio Oratoria 7.5.2] Toda lei ou
concede ou toma, ou gratifica ou pune, ou ordena ou proíbe ou permite. VIDE:
Lex iubet, aut permittit, aut vetat.
503. Lex orandi, lex credendi, lex agendi. A norma de orar, de crer e de agir.
504. Lex plus laudatur quando ratione probatur. [Jur / Broom 129] A lei é mais
estimada quando é aprovada pela razão.
505. Lex posterior derogat priori. [Jur / Black 1101] A lei porterior derroga a
anterior. Lex posterior abrogat priorem aut eidem derogat, si id expresse
edicat aut illi sit directe contraria, aut totam de integro ordinet legis
prioris materiam. [CIC 20] A lei posterior ab-roga a anterior ou a derroga, se
expressamente o declara ou se lhe é diretamente contrária, ou se reordena
inteiramente toda a matéria da lei anterior. VIDE: Ius posterius derogat
priori.
506. Lex potest plus quam pactum. [Jur] A lei pode mais que o contrato.
507. Lex praesuponit iurisdictionem. [Jur] A lei pressupõe jurisdição.
508. Lex prospicit, non respicit. [Jur / Black 1101] A lei olha para frente, não
para trás. VIDE: Lex non respicit retro.
509. Lex punit mendacium. [Jur / Black 1101] A lei pune a dissimulação.
510. Lex quamvis dura servanda est. [Jur] A lei, por mais dura que seja, deve
ser respeitada. ■Lei é lei. Lex quamdiu dura servanda est. VIDE:
Dura lex, sed lex. Durum est, sed ita lex scripta est.
511. Lex quod vult, dicit; quod non vult, tacet. [Jur] A lei diz o que quer e
cala o que não quer.
512. Lex reiecit superflua, pugnantia, incongrua. [Jur / Black 1101] A lei
rejeita coisas supérfluas, contraditórias, incongruentes.
513. Lex, res surda, inexorabilis. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 2.3, adaptado] A
lei é coisa surda, inexorável.
514. Lex rex. A lei é nosso rei.
515. Lex scripta. [Jur / Black 1099] A lei escrita.
516. Lex semper dabit remedium. [Jur / Broom 153] A lei sempre dará um remédio.
VIDE: Ubi ius, ibi remedium.
517. Lex, si aliud voluisset, expressisset. [Jur] A lei, se quisesse outra
coisa, o expressaria.
518. Lex specialis derogat generali. [Jur] A lei especial derroga a lei geral.
VIDE: Semper enim species generi derogat.
519. Lex succurrit ignoranti. [Jur / Black 1101] A lei assiste o ignorante.
520. Lex talionis. [Jur] A lei da retaliação. A lei de talião. VIDE: Ius
talionis.
521. Lex terrae. [Jur / Black 1099] A lei da terra. A lei do país.
522. Lex ubi non distinguit, nec nos distinguere debemus. [Jur / Charles Cahier,
Quelque Six Mille Proverbes 1558] Onde a lei não distingue, nós também não
devemos distinguir.
523. Lex universa est quae iubet nasci et mori. [Publílio Siro] É lei universal
aquela que determina nascer e morrer.
524. Lex uno ore omnes alloquitur. [Jur / Bouvier, Law Dictionary 134] A lei
fala a todos com a mesma boca.
525. Lex videt iratum; iratus legem non videt. [Publílio Siro] A lei vê o irado;
o irado não vê a lei. Lex videt iratum, iratus non videt illam. VIDE:
Legem solet oblivisci iracundia. Legem oblivisci solita est iracundia.
526. Lex voluit. A lei determinou.
527. Libellus litis introductorius. [Jur] Libelo introdutório da lide.
528. Libens, volens, potens. Gosta, quer e pode.
529. Libenter amorem ferto. [Dionísio Catão, Monosticha 56] Aceita o amor com
prazer.
530. Libenter feras quod necesse est; dolor patientia vincitur. [DM 6] Suporta
de boa vontade o que não podes evitar; a dor é vencida pela paciência.
531. Libenter homines quod volunt credunt. [DAPR 199] Os homens acreditam
facilmente no que desejam. VIDE: Fere libenter homines id quod volunt
credunt. Homines libenter credunt quod volunt. Quod valde volumus,
facile credimus.
532. Libenter volumus alios perfectos, et tamen proprios non emendamus defectus.
[Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 1.16.7] Queremos ardentemente que os
outros sejam perfeitos, mas não corrigimos os nossos próprios defeitos.
533. Liber animus nihil pertimescit. [Pereira 117] Um espírito independente nada
teme. ■Pouco medo tem o juiz do alcaide. ■Quem não deve não teme. VIDE:
Conscientia sceleris timorem incutit. Neminem metuit innocens. Qui
nihil debet, lictores non timet.
534. Liber est quem conscientia non accusat. [Medina 650] É livre aquele a quem
a consciência não acusa.
535. Liber est autem qui servitutem suam effugit. [Sêneca, Naturales Quaestiones
3.16] É livre quem deixou de ser escravo de si mesmo.
536. Liber homo. [Jur / Black 1105] O homem livre.
537. Liber inops servo divite felicior. [Epígrafe de Fábula de Fedro 3.7 /
Rezende 3124] O pobre livre é mais feliz que o escravo rico. ■Antes pobre
sossegado do que rico atrapalhado. ■Magro, mas sem coleira. VIDE: Ditior
est liber mendicus divite servo.
538. Liber is est existimandus, qui nulli turpitudini servit. [RH 4.17] Deve-se
julgar realmente livre aquele que não é escravo de nenhuma torpeza.
539. Liber, libertas. [Divisa] O livro é liberdade.
540. Liber librorum. O livro dos livros. (=A Bíblia).
541. Liber, medicina animi. O livro é o alívio do espírito. VIDE: Medicina
animi libri.
542. Liber mihi opus est. [Gustav Billroth, Lateinische Schulgrammatik 235]
Preciso de um livro. Libri mihi opus sunt. [Ibidem] Preciso de livros.
VIDE: Opus est mihi libro. Opus est mihi libris.
543. Liber non est qui non aliquando nihil agit. [Erasmo, Adagia 5.2.21] Não é
livre quem de vez em quando não fica sem fazer nada. VIDE: Mihi liber esse
non videtur, qui non aliquando nihil agit.
544. Liber non ob licentiam linguae dictus est inventor vini, sed quia liberat
servitio curarum animum. [Sêneca, De Tranquillitate Animi 17.8] O inventor do
vinho não é chamado de Líber por causa da liberdade que ele dá à língua, mas
porque liberta a mente do jugo das preocupações. (=Liber era apelido de Baco).
545. Libera me ab homine malo, a meipso. [S.Agostinho, Sermones 44.3] Livra-me
do homem mau, de mim mesmo.
546. Libera nos, Domine. [Da litúrgia católica] Livrai-nos, Senhor. Libera
nos, Domine, a morte aeterna. [Tosi 1482] Livrai-nos, Senhor, da morte eterna.
VIDE: A morte aeterna libera nos, Domine!
547. Libera si dentur populo suffragia, quis tam perditus, ut dubitet Senecam
praeferre Neroni? [Juvenal, Satirae 8.210] Se ao povo fosse dada a liberdade de
escolha, quem seria tão desatinado que duvidaria de preferir Sêneca a Nero?
548. Liberae enim sunt nostrae cogitationes. [Cícero, Pro Milone 29.79] Nossos
pensamentos são livres. ■O pensamento é livre. ■O pensamento não paga imposto.
VIDE: Cogitationis poenam nemo patitur. Liberae sunt nostrae
cogitationes. Menti quolibet ire licet.
549. Liberae sunt caprae ab aratris. [Apostólio 8.11] As cabras estão livres dos
arados. ■Cada qual no seu lugar. ■Cada um carrega sua cruz. Liberae caprae
ab aratro. [Erasmo, Adagia 2.10.40] Liberae sunt ab aratro caprae.
[Albertatius 701] VIDE: Caprae haud iunguntur aratro. Immunes caprae
ab aratris.
550. Liberae sunt cogitationes nostrae. Nossos pensamentos são livres. ■O
pensamento é livre. Liberae sunt cogitationes nostrae et quae volunt
intuentur. [Cícero, Pro Milone 29.79, adaptado / K.E.A.Schmidt, Phraseologia
Latina 70] Nossa imaginação é livre, e pode tratar do que quiser. VIDE:
Cogitationis poenam nemo patitur. Immunis est hominis cogitatio. Liberae
enim sunt nostrae cogitationes.
551. Liberalis de alieno. [Binder, Thesaurus 1663] Liberal com a propriedade
alheia. ■De couro alheio, correias compridas. VIDE: De alieno corio larga
corrigia. De alieno corio liberalis. De alieno liberalis.
552. Liberalitate utamur, quae prosit amicis, noceat nemini. [Cícero, De
Officiis 1.14] Usemos da generosidade de tal modo que aproveite aos amigos e a
ninguém prejudique. ■Dá, que não peças. VIDE: Amicis ita prodesto, ne
noceas tibi.
553. Liberalium artium sacrarium. [Cognome atribuído a Alcuíno] Santuário das
artes liberais.
554. Liberavi animam meam. [S.Bernardo, Epistulae 371] Libertei minha alma.
555. Libere enim quisquis paciscitur, pactis tamen tenetur. [Vitoria] A pessoa
pactua livremente, mas se obriga ao pactuado.
556. Liberi intra fores increpandi sunt. [Medina 650] Os filhos devem ser
censurados reservadamente. ■Roupa suja se lava em casa. VIDE: Convenit
eiusdem patris liberis intra fores convitiari.
557. Liberi parentes alant, aut vinciantur. [Quintiliano, Institutio Oratoria
7.6] Que os filhos sustentem seus pais, ou sejam presos.
558. Liberi poëtae et pictores. [Grynaeus 451] Os poetas e pintores são livres.
■Pintar, como querer. VIDE: Debita carminibus libertas. Pictor
poëtaque esse liberi solent. Pictores et poëtae liberi. Pictoribus
atque poëtis quidlibet audendi semper fuit aequa potestas.
559. Liberis enim verbis loquuntur philosophi. [S.Agostinho, De Civitate Dei
10.23.2] Os filósofos falam usando palavras livres.
560. Liberis hominibus non minitare: neque enim decet. [Quílon / Rezende 3125]
Não ameaces homens livres; não é correto.
561. Libero animo. Com o espírito livre. (=Sem julgamento preconcebido. Com
independência).
562. Libero lecto iucundius. [Erasmo, Adagia 5.1.47] Sozinho na cama é mais
agradável. ■Mais vale solteiro andar que mal casar.
563. Liberos erudi. [Dionísio Catão, Monosticha 52] Instrui teus filhos.
564. Libertas animi cibus est et vera voluptas. [Gualterius Anglicus, Fabulae
Aesopicae 44.21] A liberdade é o alimento do espírito e o verdadeiro prazer.
565. Libertas arbitrii. A liberdade de escolha.
566. Libertas artis librariae. [Gregório XVI / Rui Barbosa, O Papa e o Concílio
188] A liberdade de imprensa.
567. Libertas capitur. [Divisa] A liberdade se conquista.
568. Libertas consilii. A liberdade de decisão.
569. Libertas conviciandi. A liberdade de insultar.
570. Libertas est animum superponere iniuriis. [Sêneca, De Constantia Sapientis
19.1] Liberdade é pôr o espírito acima das injustiças.
571. Libertas est immunitas a servitute et subiectione. A liberdade é a
imunidade à servidão e à sujeição.
572. Libertas est naturalis facultas eius quod cuique facere libet, nisi si quid
vi aut iure prohibetur. [Institutiones 3.1] Liberdade é a faculdade natural
daquele a quem é permitido fazer uma coisa desde que não seja proibida pela
força ou pela lei.
573. Libertas est potestas faciendi id quod iure licet. [Jur] Liberdade é a
faculdade de fazer o que é permitido pela lei.
574. Libertas et anima nostra in dubio est. [Salústio, Catilina 51.2] Nossa
liberdade e nossa vida estão em perigo.
575. Libertas et natale solum. [Divisa / Jonathan Swift, Poetical Works 97]
Liberdade e minha terra natal.
576. Libertas fulvo pretiosior auro. [DAPR 402] A liberdade vale mais do que o
fulvo ouro. ■Arrenego de grilhões, ainda que sejam de ouro. ■A liberdade não tem
preço. ■Magro, mas sem coleira. VIDE: Alterius non sit, qui suus esse
potest. Liber inops servo divite felicior. Libertas pretiosior auro.
Non bene pro toto libertas venditur auro.
577. Libertas in legibus. Liberdade sob as leis.
578. Libertas inaestimabilis res est. [Paulo, Digesta 50.17.106] A liberdade é
coisa inestimável. ■A liberdade não tem preço. VIDE: Libertas fulvo
pretiosior auro. Libertas res inaestimabilis.
579. Libertas loquendi. A liberdade de falar. A liberdade da palavra.
580. Libertas nobis appropinquat; illis poena. De nós se aproxima a liberdade;
deles, o castigo. VIDE: Di immortales nobis futura praedicunt, ita sunt
aperte pronuntiata ut et illi poena et nobis libertas appropinquet.
581. Libertas non est volendi, sed quae volumus faciendi. [Hobbes] A liberdade
não está no querer, mas no fazer o que queremos.
582. Libertas non recipit aestimationem. [Jur / Black 1107] Liberdade não admite
avaliação. ■A liberdade não tem preço. VIDE: Libertas inaestimabilis res
est.
583. Libertas nulli restat amanti. [Propércio, Elegiae 2.23] Não há liberdade
para nenhum homem apaixonado.
584. Libertas omnibus aequa sit. Que haja liberdade igual para todos.
585. Libertas optima rerum. [Miscellanea Scotica 90] A liberdade é a melhor das
coisas.
586. Libertas pecunia lui non potest. [Ulpiano, Digesta 40.7.9.2] A liberdade
não pode ser paga com dinheiro.
587. Libertas populi. A liberdade do povo.
588. Libertas potior metallis. A liberdade é preferível às riquezas.
589. Libertas pretiosior auro. [Divisa] A liberdade vale mais do que o ouro.
■Arrenego de grilhões, ainda que sejam de ouro. VIDE: Ditior est liber
mendicus divite servo. Libertas fulvo pretiosior auro.
590. Libertas, quae sera tamen respexit inertem. [Virgílio, Eclogae 1.28] A
liberdade, que, embora tarde, voltou os olhos para este tímido. (=Libertas, quae
sera tamen, adotada como divisa pelos Inconfidentes Mineiros, passou a divisa do
Estado de Minas Gerais). VIDE: Et quae tanta fuit Romam tibi causa
videndi? Libertas, quae sera tamen respexit inertem.
591. Libertas res inaestimabilis. A liberdade não tem preço. VIDE:
Libertas inaestimabilis res est.
592. Libertas, salus, vita, res, parentes, patria et prognati tutantur,
servantur. [Plauto, Amphitruo 494] A liberdade, a segurança, a vida, os bens, os
pais, a pátria e filhos devem ser protegidos e respeitados.
593. Libertas virorum fortium pectora acuit. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 28.19,
adaptado] A liberdade anima os corações dos homens valorosos.
594. Libertate opus est. [Pérsio, Satirae 5.73] A liberdade é necessária.
595. Libertatem natura etiam mutis animalibus datam. [Tácito, Historiae 4.17] A
liberdade foi dada pela natureza mesmo aos animais mudos.
596. Libertatem nemo bonus nisi cum anima simul amittit. [Salústio, Catilina
33.2] O homem de bem só aceita perder a liberdade junto com a vida.
597. Libertatem patriae vitae amici anteponendam. [Cícero, Ad Familiares 11.27]
A liberdade da pátria deve ser colocada à frente da vida do amigo.
598. Libertatem perdidimus. Perdemos a liberdade.
599. Libertatem postponis gulae. Pões a liberdade em segundo lugar, depois do
estômago.
600. Libertates et privilegia nostra usque ad mortem defendemus. [VES 73]
Defenderemos até a morte nosssas liberdades e privilégios.
601. Libertatis amans et fidei tenax. [Divisa] Homem amante da liberdade e fiel
à sua palavra.
602. Liberum arbitrium. A liberdade de decisão. O livre arbítrio. Liberum
arbitrium dicitur esse facultas voluntatis et rationis. [S.Tomás de Aquino]
Considera-se o livre arbítrio uma faculdade da vontade e da razão.
603. Liberum arbitrium dicitur quasi liberum iudicium. [S.Tomás de Aquino, Summa
Theologica 1.3.2] Entende-se o livre arbítrio como livre julgamento.
604. Libet fabulari, donec hora praetereat. [S.Bernardo / Bernardes, Nova
Floresta 1.2] Gosto de conversar, enquanto o tempo passa.
605. Libidinis initia continebis, si exitum cogitaveris. [DM 66] Refrearás o
início da paixão, se imaginares o seu fim.
606. Libidinosa et intemperans adulescentia effectum corpus tradit senectuti.
[Cícero, De Senectute 29] Uma mocidade desregrada e incontinente entrega à
velhice um corpo esgotado.
607. Libido cunctos etiam sub vultu domat. [Publílio Siro] A paixão, mesmo não
percebida, vence a todos.
608. Libido dominandi. O desejo de dominar.
609. Libido ista dominandi magnis malis agitat et conterit humanum genus.
[S.Agostinho, De Civitate Dei 3.14.2] Este desejo de dominar agita e desgasta a
humanidade com grandes males.
610. Libido, non iudicium est, quod levitas sapit. [Publílio Siro] É o capricho,
não a reflexão, que a futilidade conhece.
611. Libido sciendi. O desejo de saber.
612. Libido sentiendi. O desejo de sentir.
613. Libra iusta iustitiam servat. [Schrevelius 1174] A balança justa preserva a
justiça.
614. Libri muti magistri sunt. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 14.2.1, adaptado] Os
livros são mestres mudos.
615. Libri quosdam ad scientiam, quosdam ad insaniam deduxere. [Petrarca, De
Remediis Utriusque Fortunae] Os livros conduziram uns ao saber, outros, à
loucura.
616. Libri sunt magistri qui nos instruunt sine virgis et ferula, sine verbis et
cholera, sine pannis et pecunia. Os livros são mestres que nos ensinam sem varas
nem palmatória, sem palavras nem ira, sem regalos nem dinheiro. VIDE: Hi
sunt magistri qui nos instruunt sine virgis et ferula, sine verbis et cholera,
sine pannis et pecunia. Si accedis, non dormiunt; si inquirens interrogas, non
abscondunt; non remurmurant, si oberres; cachinnos nesciunt, si ignores.
617. Libros lege. [Dionísio Catão, Monosticha 16] Lê livros.
618. Libros paucos legere utilius, quam multos habere. [Medina, 650] É mais
proveitoso ler poucos livros do que ter muitos.
619. Librum, si malus est, nequeo laudare. [Juvenal, Satirae 3.41] Se o livro é
ruim, não posso elogiar.
620. Liceat concedere veris. [Horácio, Sermones 2.3] Seja-me permitido
reconhecer a verdade.
621. Liceat sperare timenti. [Lucano, Bellum Civile 2.15] Seja permitido ao
temeroso ter esperança.
622. Licentia docendi. Autorização para ensinar. Licentia docendi hic et
ubique terrarum. Licença para lecionar aqui e no mundo inteiro. VIDE:
Venia docendi. Venia legendi.
623. Licentia poëtica. A licença poética. Licentia vatum. A liberdade dos
poetas. VIDE: Poëtica licentia. Poëticum ius.
624. Licentiam des linguae, cum verum petas. [Publílio Siro] Dá liberdade à
língua, se buscas a verdade.
625. Licet? É permitido? Dás-me licença?
626. Licet enim legibus soluti sumus, attamen legibus vivimus. [Institutiones
2.12] Embora sejamos livres por causa das leis, no entanto nós vivemos de acordo
com elas.
627. Licet ipsa neges, vultus loquitur quodcumque tegis. [Sêneca, Hercules
Oetaeus 704] Mesmo que tu mesma negues, teu rosto diz tudo que escondes.
628. Licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est.
[Quintiliano, Institutio Oratoria 1.2.22.30] Embora a própria ambição seja um
defeito, muitas vezes, no entanto, é causa de virtudes.
629. Licet lex dies finiat, natura non recipit. [Sêneca Retórico, Controversiae
2.5.8] Embora a lei fixe datas, a natureza não se conforma a elas.
630. Licet quaeramus pacem, pace tamen non fruimur. Embora busquemos a paz, no
entanto dela não gozamos.
631. Licet sapere sine pompa, sine invidia. [Sêneca, Epistulae Morales 103.5]
Pode-se ser sábio sem ostentação, sem arrogância.
632. Licet superbus ambules pecunia, fortuna non mutat genus. [Horácio, Epodon
4.5.6] Embora andes orgulhoso por causa do teu dinheiro, tua riqueza não muda
tua origem.
633. Ligari enim homo potest et invitus; velle autem non potest invitus.
[S.Anselmo] Pode o homem ser amarrado mesmo contra sua vontade; mas não pode ser
forçado a querer.
634. Ligna fructiferabunt, et quis vindemiet illa? [Vulgata, 4Esdras 16.26] As
árvores frutificarão, e quem colherá seus frutos?
635. Ligna in silvam fers. [Pereira 109] Levas árvores para a floresta. ■Levas
água ao mar. ■Levas ferro a Biscaia. ■Dás pelo amor de Deus a quem tem mais bens
que os teus. Ligna in silvam ferre stultum est. É tolice levar madeira
para a floresta. Ligna in silvam portare stultum est. VIDE: In
silvam non ligna feras. In silvam ne ligna feras, nec in mare aquam.
In silvam ligna ferre. Lignum in silvam ferre. Silvam lignum ferre.
636. Lignum Crucis. O madeiro da Cruz. VIDE: Ecce lignum Crucis.
637. Lignum curvum numquam rectum. [Apostólio 13.92] Pau torto nunca fica reto.
■Pau que nasce torto nunca se endireita. ■Pau que nasce torto, até a cinza é
torta. ■O que o berço dá, só a cova o tira. Lignum curvum numquam fit
rectum. [Schottus, Adagia 492] Lignum incurvum numquam rectum. [Schottus,
Adagia 314] Lignum quod tortum haud unquam vidimus rectum. [Walther 13772ª
/ Tosi 110] O pau que é torto, nunca o vimos reto. Lignum tortum haud
unquam rectum. [Erasmo, Adagia 2.10.42] Lignum tortum numquam fiet rectum.
[Schottus, Adagia 237] Pau torto nunca ficará reto. VIDE: Cancri numquam
recte ingrediuntur. Curvum lignum numquam rectum. Numquam rectum
tortile lignum. Pravum lignum numquam rectum. Rectum haud fit
tortile lignum.
638. Lignum in silvam ferre. Levar lenha para a floresta. ■Levar água ao mar.
■Levar ferro a Biscaia. VIDE: Ligna in silvam fers.
639. Lignum scientiae boni et mali. [Vulgata, Gênesis 2.9] A árvore da ciência
do bem e do mal.
640. Lignum vitae. [Vulgata, Apocalipse, 2.9] A árvore da vida.
641. Limae labor. [Horácio, Ars Poetica 291] Trabalho de lima.
642. Limbus fatuorum. O paraíso dos idiotas. (=Limbus fatuorum, lugar onde
permaneceriam os mortos a que faltava mérito para serem recebidos no céu, mas
que não tinham pecados que os destinassem ao inferno).
643. Limen senectae. [Erasmo, Adagia 2.10.46] O limiar da velhice.
644. Limina leti. [Lucrécio, De Rerum Natura 6.1217] O limiar da morte.
645. Limitata causa limitatum effectum producit. [Jur] Causa limitada produz
efeito limitado. Limitata causa limitatum parit effectum.
646. Linea obliqua. [Jur / Black 1120] Linha colateral. Parentesco colateral.
(=Linha colateral é a que decorre de relação de parentesco estabelecida entre
várias pessoas que não se geraram sucessivamente, mas que procedem de um tronco
comum, ou descem de um autor comum. De Plácido e Silva, Vocabulário Jurídico).
Linea transversalis. [Black 1121]
647. Linea recta. [Jur / Black 1121] Linha reta. Linha direta. (=Linha reta,
também dita linha direta, é a que se estabelece entre os procriadores e
procriados, seja subindo diretamente destes para aqueles, ou descendo daqueles
para estes. De Plácido e Silva, Vocabulário Jurídico).
648. Linea recta semper praefertur transversali. [Jur / Broom 408] (Nas
sucessões,) os herdeiros diretos são sempre preferidos aos colaterais.
649. Lingua amicus. [Grynaeus 46] Amigo só de língua. ■Amigo da boca para fora.
■Amigo só de beijo-vo-las-mãos. VIDE: Ne lingua mihi quis sit amicus, sed
mage facto. Salute tenus amici. Verbo tenus amicus.
650. Lingua bellare. [Erasmo, Adagia 2.10.47] Guerrear com a língua.
Lingua bellum gerere. [Schottus, Adagia 392]
651. Lingua cito laedit, et laesio raro recedit. [Wander] A língua faz mal
rapidamente, e o mal raramente recua.
652. Lingua detractoris perfodit ipsum cor. [S.Antônio Patavino, Dominica IV
post Pascha] A língua do difamador até o coração perfura.
653. Lingua detractoris vipera est. [Medina 650] A língua do difamador é uma
víbora.
654. Lingua dolis instructa mucrone nocentior ipsa. [Bebel, Proverbia Germanica
441] A língua versada no ardil é mais nociva do que espada. ■Mais fere a língua
do adulador que a espada do perseguidor. VIDE: Mala lingua plus gladio
laedit. Pessima lingua nocet multis magis ensibus una. Plus nocet
lingua adulatoris quam manus persecutoris. Scindit mendosa gladio plus
lingua dolosa.
655. Lingua dolosa invidiae est sagitta veneno toxicata. [Boncompagno,
Breviloquium 8.18] A dolosa língua da inveja é uma flecha envenenada.
656. Lingua dux pedis. [DAPR 398] A língua é o guia dos pés. ■Quem língua tem, a
Roma vai e de Roma vem. ■A poder de perguntar se chega a Meca. ■Quem tem boca,
vai a Roma. VIDE: Homini non muto, nihil impervium. Ignotum facturus
iter, si lingua supersit, solus ad Aurorae pergere regna potest. Nil tam
difficile est, quin quaerendo investigari possit.
657. Lingua eius manu discrepat. [Apuleio, Apologia 69] Sua língua contradiz a
mão. ■Língua longa, mão curta. VIDE: Factis procul, verbis tenus.
Lingua facciosi, inertes opera.
658. Lingua errans interdum vera dicit. [Medina 650] Língua que vagueia, às
vezes diz verdade. Lingua errans vera dicit. [R.Winterton, Poetae Minores
Graeci 500] VIDE: Lingua lapsa verum dicit.
659. Lingua est maliloquax mentis indicium malae. [Publílio Siro] Língua
maledicente é sinal de mau caráter.
660. Lingua est optimum et pessimum. A língua é a melhor e a pior das coisas.
VIDE: Lingua in se mel continet ac venenum. Lingua rerum optima et
pessima est.
661. Lingua est suffusa veneno. [Ovídio, Metamorphoses 2.777] Sua língua está
coberta de veneno.
662. Lingua et ianua discordiae et porta mortis. [Boncompagno, Breviloquium 8.7]
A língua tanto é a porta da discórdia como a entrada da morte.
663. Lingua facciosi, inertes opera. [Plauto, Bacchides 509] Com a língua,
empreendedores, com a obra, estéreis. ■Língua longa, mão curta. ■Cacarejar não é
pôr ovo. VIDE: Factis procul, verbis tenus. Lingua eius manu
discrepat. Lingua magis strenuus quam factis.
664. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operatur ruinas. [Vulgata,
Provérbios 26.28] A língua mentirosa não gosta da verdade, e a boca lúbrica é a
causa da ruína.
665. Lingua fuit damno. [Ovídio, Metamorphoses 2.540] A língua foi sua perdição.
666. Lingua haeret metu. [Terêncio, Eunuchus 977] Minha língua está colada pelo
medo.
667. Lingua ignis est. [Vulgata, Tiago 3.6] A língua é um fogo.
668. Lingua in se mel continet ac venenum. [Boncompagno, Breviloquium 8.1] A
língua contém em si tanto mel como veneno. VIDE: Lingua est optimum et
pessimum.
669. Lingua iuravi. [Erasmo, Adagia 2.5.41] Jurei (só) com a língua. ■Jurei só
da boca para fora. ■O coração sente, a língua mente. VIDE: Est lingua
iurans, animus iniuratus est. Iuravi lingua, mentem iniuratam gero.
Non ego iuravi, legi iurantia verba.
670. Lingua lapsa verum dicit. [Pereira 106] A língua que escorrega diz a
verdade. ■Antes escorregar do pé que da língua. VIDE: Beatus vir qui non
est lapsus verbo ex ore suo. Lapsus falsae linguae quasi qui in pavimento
cadens. Lingua errans interdum vera dicit.
671. Lingua ligata tibi multos acquirit amicos. [Columbano] Uma língua amarrada
conquista para ti muitos amigos.
672. Lingua lubrica non est facile ad poenam trahenda. [Jur] Não é fácil punir
uma língua maledicente.
673. Lingua maculat totum corpus. [Vulgata, Tiago 3.6] A língua contamina todo o
corpo.
674. Lingua magis strenuus quam factis. Ele é mais valente com a língua que com
os atos. Lingua magis strenua quam factis. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita
8.22] (Gente) mais valente com a língua que com os atos. (=O autor se refere aos
gregos). VIDE: Factis procul, verbis tenus. Lingua facciosi, inertes
opera.
675. Lingua magniloqua et manus otiosa. [Bernardo de Clairvaux, De
Consideratione] Sua língua é eloqüente, mas a mão é preguiçosa. ■Língua
comprida, mão curta. ■Gato miador, nunca bom caçador. VIDE: Cui lingua est
grandis, parvula dextra iacet. Magna minaris, extricas nihil.
675b. Lingua maledica malae mentis index est. Língua maldizente é indicadora de
mente ruim.
676. Lingua mali pars pessima servi. [Juvenal, Satirae 9.120] A língua é a pior
parte do mau servo. Lingua maligna, pars pessima servi. A língua maligna é
a pior parte do servo.
677. Lingua mali pars pessima servi. [Juvenal, Satirae 9.120] A língua é a pior
parte do mau servo. Lingua maligna, pars pessima servi. A língua maligna é
a pior parte do servo.
678. Lingua mea calamus scribae velociter scribentis. [Vulgata, Salmos 44.2] A
minha língua é pena de escrivão que escreve velozmente.
679. Lingua melle dulcior. Uma língua mais doce que o mel. VIDE: Ex eius
lingua melle dulcior fluebat oratio.
680. Lingua mellis, cor fellis. Língua de mel, coração de fel. ■Mel nos beiços,
fel no coração. ■Boca de mel, entranhas de fel. VIDE: Aurea verba, cor
ferreum. In melle sunt linguae sitae vestrae, atque corda in felle sunt
sitae. Mel in ore, fel in corde. Mel in ore, verba lactis, fel in
corde, fraus in factis. Mella sub ore tenent, corde venena fovent.
Multis annis iam peractis, nulla fides est in pactis, mel in ore, verba lactis,
fel in corde, fraus in actis.
681. Lingua mentem ne praecurrat. [Binder, Thesaurus 1668] Que tua língua não
preceda teu pensamento. ■Falar sem pensar é atirar sem apontar. ■Em boca fechada
não entra mosca. VIDE: Fac ne lingua tibi mentem praecurrat. Linguae
praeire animo non permitendum. Ne antevertat lingua mentem lubrica.
682. Lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. [Vulgata, Tiago 3.5] A
língua é um pequeno membro, mas se gloria de grandes coisas.
683. Lingua mollis confringet duritiam. [Vulgata, Provérbios 25.15] A língua
branda quebrantará a dureza. ■Palavra mansa ira abranda. ■Boas palavras custam
pouco e valem muito. VIDE: Bonum est etiam bona verba inimicis reddere.
Comis enim et blanda salutatio saepe conciliat amicitiam, inimicitiam diluit.
Ferocitas lenitate sedatur. Responsio mollis frangit iram. Verba
mollia et efficacia. Vincuntur molli pectora dura prece.
684. Lingua mulierum nequidem excisa silet. [S.Gregório Nazianzeno / Rezende
3152] A língua das mulheres não cala, nem mesmo depois de cortada.
685. Lingua muti melior est lingua loquentis mendacium. [Erpênio, Sententiae
Arabicae 51] A língua do mudo é melhor do que a lingua do que fala mentira.
686. Lingua non discrepat a mente. [Medina 650] A língua não está em desacordo
com o espírito. ■A língua não mente o que o coração sente. VIDE: Os cordis
secreta revelat.
687. Lingua pacem et gladium in summitate portat. [Boncompagno, Breviloquium
8.2] A língua traz sobre si a paz e a espada.
688. Lingua percutit, lingua sanat, sed interdum vulnerat et sanare non potest.
[Boncompagno, Breviloquium 8.4] A língua fere, a língua cura, mas, às vezes,
fere e não pode curar.
689. Lingua quam manu promptior. [Salústio, Bellum Iugurthinum 44.1] Ele é mais
ativo de língua que de mão. ■Muito fala e pouco faz.
690. Lingua quidem segnis, sed dextra viget. [Grynaeus 258] Sua língua na
verdade é preguiçosa, mas a mão é vigorosa. ■É mais de fazer que de falar. VIDE:
Ignava lingua, fortis at viget manus.
691. Lingua, quo vadis, urbem instaurans, et rursum illam subvertens? [Apostólio
6.40] Aonde vais, língua, tu que constróis a cidade e logo a arrasas? (=Diz-se
de pessoa excessivamente loquaz, cujas palavras podem resultar tanto em bem como
em mal). Lingua, quo vadis? urbem instauratura vel eversura? [Schottus,
Adagia 208] Língua, aonde vais? Construir, ou arrasar a cidade? Lingua,
quo vadis? erectura civitatem et rursum eversura? [Schottus, Adagia 54] Língua,
aonde vais? Construir a cidade e novamente destruí-la? Lingua, quo vadis?
Urbem eversura, aut etiam instauratura. [Schottus, Adagia 392] Língua, aonde
vais? Destruir a cidade, ou até construí-la.
692. Lingua rerum optima et pessima est. A língua é a melhor e a pior das
coisas. Lingua res optima et pessima. [Wander 663; Emanuel Strauss,
Dictionary of European Provebs 471] VIDE: Lingua est optimum et pessimum.
Lingua in se mel continet ac venenum.
693. Lingua, sile: non est ultra narrabile quicquam. [Ovídio, Ex Ponto 2.2.59]
Língua, cala-te: não há nada mais a dizer.
694. Lingua susurronis est peior felle draconis. [Trench, Proverbs and Their
Lessons 152; Carmina Burana] A língua do difamador é pior que o fel do dragão.
■A língua do praguento é pincel do demônio.
695. Linguae praeire animo non permitendum. [Quilon] Não se deve permitir que a
língua preceda o pensamento. ■Falar sem pensar é atirar sem apontar. VIDE:
Fac ne lingua tibi mentem praecurrat. Lingua mentem ne praecurrat.
Ne antevertat lingua mentem lubrica.
696. Linguam autem nullus hominum domare potest. [Vulgata, Tiago 3.8] A língua,
nenhum homem a pode domar.
697. Linguam bene ominantem, non maledicam habere convenit. [Cleóbulo / Rezende
3150] Convém ter uma língua que diga coisas agradáveis, e não uma que seja
maledicente.
698. Linguam caninam comedi. [Petrônio, Satiricon 43] Comi língua de cachorro.
(=Falei com franqueza e veracidade).
699. Linguam compescere virtus non minima est. [Riley 206] Refrear a língua não
é virtude desprezível. VIDE: Prodest et linguam compescere sive ligare.
Virtutem primam esse puto compescere linguam.
700. Linguam duplicem habet. Ele tem língua dupla. (=É homem sem palavra. É um
enganador). VIDE: Duplicis sententiae vir.
701. Linguam frenare plus est, quam castra domare. [Pereira 124] Refrear a
língua é mais que vencer castelos. ■Vencer a língua é mais do que vencer
arraiais.
702. Linguarum diversitas hominem alienat ab homine. [S.Agostinho, De Civitate
Dei 19.7] A diversidade de línguas afasta um homem do outro.
703. Linguarum non est praestantior ulla latina. Das línguas, nenhuma é mais
útil do que a latina.
704. Linque metum leti, nam stultum est tempore in omni, dum mortem metuis,
amittere gaudia vitae. [Dionísio Catão, Disticha 2.3] Abandona o medo da morte,
pois é loucura renunciar aos prazeres da vida, enquanto o tempo todo temes a
morte.
705. Linque tuas sedes, alienaque littora quaere, o iuvenis; maior rerum tibi
nascitur ordo. [Petrônio, Fragmenta 27] Deixa tua terra, ó jovem, e busca outros
lugares, e nascerão para ti novos horizontes.
706. Linquenda tellus, et domus, et placens uxor. [Horácio, Carmina 2.14.21] É
preciso abandonar a terra, a casa e a amada esposa. (=É a lamentação do poeta ao
referir-se à morte). VIDE: Domus et placens uxor.
707. Linquit decor omnes iratos. [Sêneca, De Ira 2.35] A dignidade abandona a
todos que se deixam dominar pela ira.
708. Lippis et tonsoribus notum est. [Pereira 108] Isto é conhecido de todos os
miopes e barbeiros. ■Isto sabem-no cães e gatos. ■É mais conhecido que o cão
ruivo. Lippis notum et tonsoribus esse. [Horácio, Sermones 1.7.3], VIDE:
E poculo perforato bibis. In ore est omni populo. In ore atque
oculis est omnium. Notum lippis ac tonsoribus. Omnibus et lippis
notum et tonsoribus esse. Omnibus notum est tonsoribus. Sciunt haec
coqui.
709. Liquet. A coisa está clara. VIDE: Certum est.
710. Liquit sponte pilos Romae fera saeva lupinos, non tamen assuetos liquit in
urbe dolos. [Pereira 115] O animal malvado deixou espontaneamente os pelos
lupinos em Roma, mas não deixou na cidade as manhas costumeiras. ■O lobo muda o
pêlo, mas não o vezo. VIDE: De flavis vetula in canos vulpecula pilos
mutat, illius at mores vertere nemo videt. Flavos permutat canis vulpecula
crines, at numquam mores alterat ipsa suos. Ingenium suum vulpecula mutare
nescit. Lupus pilum mutat, non animum. Lupus pilum mutat, non
mentem. Lupus pilum, non ingenium mutat. Pilos lupus mutat, sed
animum non item. Senecta canitiem affert improbis, non item aufert
malitiam. Vulpes pilum mutat, non mores. Vulpeculorum mutantur pili,
non mores.
711. Lis aequa lance trutinabitur. [Codex Iustiniani 4.1.12.2c] A pendência será
pesada numa balança honesta.
712. Lis, caupo, medicus redigunt nos ad invitas. [DAPR 539] Demanda, taberneiro
e médico nos dominam contra nossa vontade. ■Pleito, taverna e urinol levam o
homem ao hospital.
713. Lis de umbra asini. [Pereira 101] Uma disputa pela sombra do burro. (=Uma
demanda por ninharias).
714. Lis de verbis. Uma disputa sobre vocábulos.
715. Lis erat non de lana caprina, nec de asini, quod aiunt, umbra, sed de magna
summa pecuniarum. [Erasmo, Scripta Selecta 15] A disputa não era nem sobre a lã
da cabra, nem, como dizem, sobre a sombra do burro, mas sobre grande soma de
dinheiro.
716. Lis est cum forma magna pudicitiae. [Ovídio, Heroides 16.288] É grande a
disputa da castidade com a beleza.
717. Lis litem parit. [Pereira 108] Uma demanda gera outra. ■Questão puxa
questão. ■Uma demanda traz outra. Lis litem generat. [Rezende 3159]
Lis litem serit. [Erasmo, Adagia 2.10.41] Lis litem parit, et noxa noxam.
[Schotus, Adagia 403] Um disputa provoca outra, e um dano provoca outro.
Lis lite paritur, noxa noxam procreat. [Schottus, Adagia 609] Uma disputa nasce
de outra, um dano produz outro. VIDE: Litem parit lis; noxa item noxam
parit. Litem lis procreat ex se. Rixa rixae causa est.
718. Lis minimis verbis interdum maxima crescit. [Dionísio Catão, Disticha 2.11]
Muitas vezes uma demanda importante nasce de pequenas palavras. ■Palavra puxa
palavra. ■Palavras ditas, pancadas dadas. Lis oritur minimis interdum
maxima verbis. [Eiselein 649] A maior briga muitas vezes nasce de pequenas
palavras. VIDE: Minimis ex verbis lis saepe maxima crescit.
719. Lis numquam, toga rara, mens quieta. [Marcial, Epigrammata 10.47.5]
Disputa, nunca; negócios, raros; mente, tranqüila.
720. Lis omnis nostra est. A batalha é toda nossa. ■Vencemos! ■Estamos com tudo!
721. Lite pendente. [Jur] Enquanto a lide não está decidida. Durante o processo.
722. Lite pendente, nihil innovetur. [Jur] Enquanto a lide não está resolvida,
nada pode ser inovado.
723. Litem lite resolvit. [Binder, Thesaurus 1678] Resolve uma demanda por meio
de outra. VIDE: Nil agit exemplum, litem quod lite resolvit.
724. Litem movebit, si vel asinus canem momorderit. [Erasmo, Adagia 1.8.98]
Moverá uma ação até se o burro morder o cão. ■Armará demandas por dá cá aquela
palha. Litem movebit, si vel asinus mordeat canem. Litem subibit,
vel si asinus mordeat canem. [Apostólio 7.11] VIDE: In ius vocabitur etsi
canem asinus momorderit.
725. Litem ne quaere cum licet fugere. [Pereira 110] Não procures briga, quando
é possível evitar. ■Antes fuga a tempo que má espera. ■Melhor é mau concerto que
boa demanda. ■Antes má avença que boa sentença. ■É melhor uma ruim acomodação
que uma boa questão. VIDE: Cum licet fugere, ne quaere litem.
726. Litem parit lis; noxa item noxam parit. [Apostólio 7.9] Uma disputa gera
outra, da mesma maneira um prejuízo gera outro. ■Questão puxa questão.
Litem lis procreat ex se. [Schottus, Adagia 595] VIDE: Lis lite paritur,
noxa noxam procreat. Lis litem generat. Lis litem parit. Lis
litem serit. Rixa rixae causa est.
727. Lites aut nullas habeatis, aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in
odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. [RSA 41] Não
tenhais quaisquer demandas, ou dai-lhes fim o mais rápido possível, para que a
ira não se transforme em ódio, e não faça de uma palha uma trave, e faça vossa
alma homicida.
728. Lites cum rege molestae. [Horácio, Sermones 1.7.4] As disputas com o rei
são perigosas. ■Com o fogo não se brinca. VIDE: Cum domino semper pugna
sinistra fuit. Cum principe non pugnandum. Fuge lites cum viro
maiore. Habeas numquam magno cum principe litem. Maiorem virum cave.
Maiorem vitato virum. Nemo potentes aggredi tutus potest. Non habeas
unquam magno cum principe litem: cum domino semper pugna sinistra fuit.
Semper vitato potentem.
729. Lites ex litibus nascuntur. De umas disputas nascem outras.
730. Lites ex litibus oriri non debent. [Rezende 3168] Lides não devem nascer de
lides.
731. Lites finiri oportet. [Jur] É preciso que as lides tenham fim.
732. Lites mortuae non sunt suscitandae. [Binder, Thesaurus 1680] Disputas
antigas não devem ser estimuladas. ■Não despertes o cão que dorme. VIDE:
Canem sopitum ne excita. Irritare canem noli dormire volentem. Malum
bene conditum ne moveas.
733. Litibus imponenda celeritas. [Jur / Leopold Volkmar, Paroemia et Regulae
Juris 199] Deve-se imprimir rapidez aos pleitos.
734. Litibus insanis rabulas nutrimus inanes. [Pereira 102] Com loucas demandas,
alimentamos rábulas esfomeados. ■Deus desavenha quem nos mantenha. ■Quando dois
brigam, um terceiro tira proveito. VIDE: Duobus litigantibus, tertius
gaudet. Inter duos litigantes tertius gaudet.
735. Litigantium subterfugiis est obviandum. [Jur] Devem-se evitar os
subterfúgios dos litigantes.
736. Litigare cum ventis. Brigar com os ventos. VIDE: Cum ventis degere
bellum. Cum ventis litigo. Cum vento litigare. Cum vento
disputare.
737. Litis contestatio. [Jur / Black 1124] Contestação da ação.
738. Litore quot conchae, tot sunt in amore dolores. [Ovídio, Ars Amatoria
2.519] As dores no amor são tantas quantas as conchas na praia.
739. Litori loqueris. [Schottus, Adagia 12] Falas com a praia. ■Pregas no
deserto. ■Perdes teu latim. Litoribus fari. [Schottus, Adagia 587] Falar à
praia. VIDE: Eritis enim in aëra loquentes. Ventis loqueris.
Ventis verba das. Vento loqueris. Ventis verba profundis.
Verba dat in ventos.
740. Littera enim occidit, spiritus autem vivificat. [Vulgata, 2Coríntios 3.6] A
letra mata; o espírito, no entanto, vivifica. VIDE: Non littera, sed
spiritu: littera enim occidit, spiritus autem vivificat.
741. Littera scripta manet, verbum at inane perit. [Stevenson 1386] A letra
escrita permanece, mas a palavra vazia se perde. ■Palavras, levam-nas os ventos.
Littera scripta manet, verbum imbelle perit. VIDE: Litterae scriptae
manent. Quod non legitur, non creditur. Sit verbum vox viva licet,
vox mortua scriptum, scripta diu vivunt, non ita verba diu. Verba volant,
scripta manent. Verba sicut ventus volant, scripta sicut monumenta manent.
Vox audita perit, littera scripta manet. Vox emissa volat, littera scripta
manet.
742. Litterae non dant panem. [L. De Mauri, Flores Sententiarum 328] Poesia não
dá pão. VIDE: Carmina non dant panem.
743. Litterae non erubescunt. [Rezende 3164] Carta não cora. ■Calem barbas e
falem cartas. ■O papel aceita tudo. VIDE: Epistula enim non erubescit.
Epistulae non erubescunt.
744. Litterae non intrant sine sanguine. [Mota 41] O saber não entra sem
sofrimento. ■A letra com sangue entra. VIDE: Litterarum radices amarae,
fructus dulces. Non iacet in molli veneranda scientia lecto; ipsa sed
assiduo parta labore venit.
745. Litterae scriptae manent. As palavras escritas permanecem. ■O preto no
branco fala como gente. VIDE: Littera scripta manet, verbum at inane
perit. Quod non legitur, non creditur. Sit verbum vox viva licet,
vox mortua scriptum, scripta diu vivunt, non ita verba diu. Verba volant,
scripta manent. Verba sicut ventus volant, scripta sicut monumenta manent.
Vox audita perit, littera scripta manet. Vox emissa volat, littera scripta
manet.
746. Litterae sine moribus vanae. [Divisa da Universidade de Pennsylvania] Sem
educação os estudos são inúteis.
747. Litterae sunt hominibus pulcherrimae divitiae. [Medina 650] A instrução é
para os homens a mais bela das riquezas.
748. Litterae thesaurum est, et artificium numquam moritur. [Petrônio, Satiricon
46.8] A instrução é um tesouro, e o talento nunca morre.
749. Litterarum ordine. Em ordem alfabética.
750. Litterarum radices amarae, fructus dulces. [Aristóteles / Grynaeus 482] As
raízes do estudo são amargas, mas seus frutos são doces. ■Aprende chorando e
rirás ganhando. ■Letra com sangue entra. Litterarum radices amaras esse,
fructus iucundiores. As raízes do conhecimento são amargas, mas os frutos são
muito agradáveis. VIDE: Doctrina est fructus dulcis radicis amarae.
Scientia est arbor altissima, cuius radix est amarissima sed fructus
dulcissimus. Scientiae radices amarae sunt, fructus dulces.
751. Litterarum trium homo. O homem das três letras. (=Ladrão, fur em latim).
VIDE: Homo trium litterarum. Trium litterarum homo.
752. Litteras didicisti; quando scias, sine alios discere. [Plauto, Truculentus
708] Tu já aprendeste a ler; agora que sabes, deixa os outros aprenderem.
753. Litteras disce! [Dionísio Catão, Monosticha 34] Estuda as obras literárias!
754. Litteratim et verbatim. Literalmente. Textualmente. Ao pé da letra.
Litteratim. VIDE: In ipsis verbis. In verbis. Ipsis litteris.
Ipsis verbis. Suis verbis. Verbatim. Verbatim et litteratim.
Verbatim, litteratim et punctatim.
755. Litteris absentes videmus. Pelas cartas, nós conversamos com os ausentes.
756. Litteris contrahitur obligatio. [Jur] A obrigação é contraída por escrito.
757. Litteris deditus et omnibus artibus. [Divisa] Dedicado ao estudo e a todas
as artes.
758. Litus ama, altum alii teneant. [Virgílio, Eneida 4.163] Ama a praia; que os
outros fiquem com o mar profundo. ■Vista bela é olhar o mar e morar em terra.
■Louvarás o lírio, mas planta batatinhas. VIDE: In terra stantis pulcher
conspectus in aequor. Spectare suave est undas maris e litore.
759. Litus melle gladius. [Tosi 294] Uma espada coberta de mel. (=Um adulador).
■Boca de mal, coração de fel. VIDE: Mel in ore, fel in corde. Melle
litus gladius.
760. Lividus, malignus et vicini oculus est maxime. [Schottus, Adagia 639] O
olho do vizinho é extremamente invejoso e maligno.
761. Livor post fata quiescit. Depois da morte, a inveja se aquieta. VIDE:
Pascitur in vivis livor; post fata quiescit.
762. Livor velut ignis alta petit. [Erasmo, Chiliades, Herculei Labores] A
inveja, como o fogo, ataca o que está no alto. ■A inveja sempre atina lugares
altos. Livor summa petit; perflant altissima venti. [Ovídio, Remedia
Amoris 74] A inveja procura as coisas elevadas; os ventos, soprando, abalam as
coisas muito altas. VIDE: Allatrat victorem invidia. Invidia,
tamquam ignis, summa petit. Subiecta semper invidiae felicitas.
Summa petit livor.
763. Loca non viros honoratos, sed viri loca faciunt. [Medina 650] Não são os
cargos que prestigiam os homens, mas os homens que prestigiam os cargos.
764. Loca sola nocent, loca sola caveto. [Ovídio, Remedium Amoris 579] Os
lugares solitários fazem mal; evita os lugares solitários. VIDE: Quisquis
amas, loca sola nocent, loca sola caveto!
765. Locatio sine mercede certa contrahi non potest. [Digesta 24.1.52] Sem preço
certo não se pode contratar a locação.
766. Loci communes. Lugares-comuns. VIDE: Locus communis.
767. Loci et temporis ex more. [Plínio Moço, Epistulae 3.18.1] De acordo com o
costume do lugar e do tempo.
768. Locis remotis qui latet, lex est sibi. [Publílio Siro] Quem se esconde em
lugar remoto faz sua própria lei.
769. Loco citato. No lugar citado. VIDE: Citato loco. Ibidem.
In loco citato.
770. Loco dolenti. No lugar dolorido.
771. Loco ignominiae est apud indignum dignitas. [Publílio Siro] Uma honraria
num homem indigno se torna uma ignomínia.
772. Loculi mendicorum semper inanes. [Binder, Thesaurus 1684] Bolsas de
mendigos estão sempre vazias. ■Fardel de pedinte nunca é cheio. VIDE:
Mendici pera non impletur. Mendici pera non expletur. Mendici pera
non repletur. Mendici loculi semper inanes. Mendicorum loculi semper
inanes. Pera inopis numquam completur.
773. Loculos prius consule. Antes de tudo, consulta a bolsa.
774. Locum tenens. O lugar-tenente. O substituto. O representante.
775. Locum tenet proximum innocentiae confessio: ubi confessio, ibi remissio.
[DM 94] A confissão tem lugar perto da inocência: onde há confissão, há
remissão. ■Pecado confessado é meio perdoado. ■Quem se arrepende, salva-se.
■Quem erra e se emenda a Deus se recomenda. VIDE: Confessio sceleris
initium salutis. Locum tenet proximum innocentiae confessio: ubi
confessio, ibi remissio. Initium est salutis notitia peccati. Initium est
salutis cognitio peccati. Qualis confessio, talis absolutio. Ubi est
confessio, ibi est remissio.
776. Locupletari nemo debet cum alterius iactura. [Jur] ■Ninguém deve
locupletar-se com a jactura alheia. VIDE: Naturale aequum est neminem cum
alterius iactura fieri locuplectiorem. Neminem aequum est cum alterius
damno locupletari. Nemo cum alterius damno locupletior fieri debet.
Nemo debet lucrari ex alieno damno.
777. Locus belli. O teatro da guerra.
778. Locus classicus. Um texto clássico.
779. Locus communis. Lugar-comum. VIDE: Loci communes.
780. Locus contractus regit actum. [Jur / Black 1128] A lei do lugar do contrato
rege o ato. VIDE: Locus regit actum.
781. Locus criminis. [Jur / Black 1128] A cena do crime.
782. Locus delicti. [Jur / Black 1128] O local do delito.
783. Locus in quo. [Jur / Black 1128] O lugar em que. (=A cena do
acontecimento).
784. Locus medius tutus est. [Bernardo de Clairvaux, De Consideratione] Uma
condição intermediária é mais segura.
785. Locus nusquam veritati est. Não há lugar para a verdade em parte nenhuma.
VIDE: Veritati et innocentiae meae nusquam locus est.
786. Locus paenitentiae. Lugar para o arrependimento. Uma oportunidade para o
arrependimento.
787. Locus regit actum. [Jur / Black 1129] A lei do lugar regula o ato. VIDE:
Locus contractus regit actum.
788. Locus sigilli. [Jur / Black 1129] O lugar destinado ao selo.
789. Locus standi. Um lugar para ficar. (=Usa-se essa expressão para indicar uma
posição reconhecida num grupo: Ele tem locus standi na comunidade científica).
790. Locusta prius pariet lucam bovem. É mais fácil um gafanhoto parir um
elefante. ■É mais fácil um burro voar. VIDE: Celerius elephanti pariunt.
Citius elephanti parient. Prius locusta pariet lucam bovem. Prius
locusta bovem pariet.
791. Locutio oris ostendit quid sit in corde. A fala da boca mostra o que há no
coração. ■A boca diz quanto lhe manda o coração. VIDE: Ex abundantia enim
cordis os loquitur. Quod in corde, hoc in ore.
792. Longa dies acuit mortalia corda et labor ingenium miseris dedit. [Manílio,
Astronomica 1.79] O tempo aguçou os corações mortais, e o sofrimento deu engenho
aos infelizes.
793. Longa dies consumit dolorem. [Sêneca, Ad Marciam 8.1, adaptado] O tempo
consome a dor. ■O tempo tudo cura. VIDE: Cum intervenit spatium, omne,
quod angebat, exstinguitur. Dies adimit aegritudinem. Dolorem dies
longa consumit.
794. Longa dies molli saxa peredit aqua. [Tibulo, Elegiae 1.4.18] O tempo longo
corrói a pedra por meio da mole água. ■Água mole em pedra dura, tanto bate até
que fura. VIDE: Decidens scabrum cavat unda tophum. Dura tamen molli
saxa cavantur aqua. Gutta cavat lapidem. Gutta cavat lapidem,
consumitur anulus usu.
795. Longa est vita, si plena est. [Sêneca, Epistulae Morales 93.2] A vida é
longa, se é plena.
796. Longa fames illum fecerat astrologum. [Pereira 124] A longa fome fê-lo ver
estrelas. ■Ver a estrela do meio-dia.
797. Longa fames macros mittit in arva lupos. [Rezende 3190] Longa fome põe os
lobos magros no campo. ■A fome faz o lobo sair do mato. ■Fome e frio, mete-te
com teu inimigo. VIDE: Dira fames macros mittit in arva lupos.
Esuriem silva patiens lupus exit opaca. Fames pellit lupum e silvis.
798. Longa manus. A mão que alcança longe. (=Um homem que detém muito poder).
VIDE: Longae regum manus.
799. Longa mora est nobis omnis, quae gaudia differt. [Ovídio, Heroides 19.3] É
longa toda demora que retarda um prazer.
800. Longa patientia trahitur ad consensum. [Jur / Black 1131] A longa
resignação é interpretada como concordância.
801. Longa possessio parit ius possidendi, et tollit actionem vero domino. [Jur
/ Black 1131] A longa posse gera o diretio de posse, e tira ao verdadeiro dono o
direito de ação.
802. Longa praeparatio belli celerem victoriam facit. [Albertano da Brescia,
Líber Consolationis 35] Uma longa preparação da guerra garante rápida vitória.
■Pensar devagar e obrar depressa.
803. Longa senectus plena malis. A velhice longa é cheia de males. ■A velhice
mesma é uma doença. VIDE: Ipsa senectus morbus est. Quam continuis
et quantis longa senecta plena malis!
804. Longa valetudo, certissima mors. [Bebel / Eiselein 393] Doença longa, morte
certa. ■Doença comprida em morte acaba.
805. Longa via est: propera. [Ovídio, Tristia 1.1.127] O caminho é longo;
apressa-te.
806. Longa vita, longa calamitas. [Binder, Thesaurus 1687] Vida longa, longo
sofrimento. VIDE: Longaeva vita mille fert molestias.
807. Longae regum manus. [Erasmo, Adagia 1.2.3] As mãos dos reis são compridas.
■O braço do rei e a lança longe alcançam. ■Os reis abrangem muito com seu poder.
Longae sunt regibus manus. Longae tyrannorum manus. [Apostólio 12.48]
Longas esse regibus manus. VIDE: A regibus cavendum, quod eis praelonga
sint brachia. An nescis longas regibus esse manus? Magna est manus
regis, et valida. Manus regum longae.
808. Longaeva vita mille fert molestias. [Publílio Siro] Uma vida longa traz
consigo mil incômodos. VIDE: Longa vita, longa calamitas.
809. Longaevus et honorabilis, ipse est caput. [Vulgata, Isaías 9.15] O ancião e
o homem respeitável, esse é a cabeça.
810. Longam caesariem fert, curtam femina mentem. [Jakob Werner, Latteinische
Sprichwörter 67] A mulher tem cabeleira longa, juízo curto. ■Cabelos longos,
juízo curto. ■A mulher é um animal de cabelos longos e idéias curtas. VIDE:
Mulieres longam habent caesariem, brevem autem sensum. Sub longis tunicis,
brevis est animus mulieris.
811. Longe ab assentatione pueritia removenda est. [Sêneca, De Ira 2.21.8] A
infância deve ser afastada da adulação.
812. Longe aberrat a scopo. [Rezende 3192] Está muito afastado do objetivo.
■Errou o alvo. ■Está mais perdido que cego em tiroteio. Longe a meta
abest. Longe a meta absunt. [Scottus, Adagia 599] Estão muito longe do
objetivo.
813. Longe alia est navigatio in concluso mari atque in vastissimo Oceano.
[Wilhelm Votsch, Grundriss der Lateinischen Sprachlehre 171] Navegar num mar
fechado é muito diferente de navegar no vastíssimo oceano. Longe aliam
esse navigationem in concluso mari atque in vastissimo atque apertissimo Oceano
perspiciebant. [César, De Bello Gallico 3.9.7] Eles reconheceram ser a navegação
em mar fechado muito diferente da navegação no oceano vastíssimo e sem proteção.
814. Longe aliter est amicus atque amator. [Plauto, Truculentus 171] Há grande
diferença entre amigo e namorado.
815. Longe antecellit viribus sollertia. [Apostólio 6.38] A astúcia supera em
muito a força. ■Mais vale astúcia que força. VIDE: Ars compensabit, quod
vis tibi magna negabit. Ingenium superat vires.
816. Longe fugit, quisquis suos fugit. [Petrônio, Satyricon 43] Muito se afasta
quem se afasta dos seus. ■Quem dos seus se afasta, Deus o abandona. Longe
fugit, quis suos fugit. [Grynaeus 617]
817. Longe mea discrepat istis et vox et ratio. [Horácio, Sermones 1.6.92] Tanto
minha voz como meu pensamento discordam deles.
818. Longi temporis consuetudo vicem servitutis obtinet. [Jur / L.De-Mauri,
Regulae Juris 45] O costume de longo tempo equivale a uma servidão.
819. Longinquitas redargui non potest. [Binder, Thesaurus 1688] Grande distância
não pode ser refutada. ■De longas vias, longas mentiras. ■Quem vem de longe
vende como quer. ■Quem vem de longe é mentiroso. ■Grandes viagens, grandes
mentiras. VIDE: Egregie mentiri potest qui ex loco longe dissito venit.
Longum iter emensus, mendacia longa reportat.
820. Longinquitas temporis quicquid gignit ipsa consumat. [S.Agostinho, De
Civitate Dei 6.8.3] A própria duração do tempo devora tudo que ela cria.
821. Longinquum est omne, quod cupiditas flagitat. [Publílio Siro] Tudo que a
ambição aspira está sempre muito longe.
822. Longius aut propius mors sua quemque manet. [Propércio, Elegiae 2.28.58]
Mais tarde ou mais cedo, a morte está reservada a todos. ■A morte é a coroa de
todos na terra. VIDE: Certa quidem finis vitae mortalibus astat.
Leti via semel calcanda. Non est leti fuga. Omnium rerum vicissitudo
est.
823. Longius ille salit, qui plus spatii retrocedit. [Pereira 105] Salta mais
longe quem recua maior distância. ■Faze pé atrás, melhor saltarás.
824. Longius ille videt, qui multis spectat ocellis. [Binder, Thesaurus 1689] Vê
mais longe quem olha com muitos olhos. ■Mais vêem dois olhos do que um. ■Mais
vêem quatro olhos do que dois. VIDE: Cernere plus uno lumina bina queunt.
Duo oculi plus vident quam unus. Magis vident oculi quam oculus.
Plura oculi quam oculus cernunt. Plura oculos quam oculum cernere.
Plus vident oculi quam oculus. Unus vir non omnia videt. Unus vir
haud cernit omnia.
825. Longius insidias curva videbit anus. A velha recurvada enxergará de mais
longe as armadilhas. ■A experiência gera a desconfiança. Longius insidias
cerva videbit anus. [Ovídio, Ars Amatoria 1.766] A cerva velha enxergará de mais
longe as armadilhas. VIDE: Experientia facit cautos.
826. Longius, sed tutius. Mais distante, porém mais seguro.
827. Longo in itinere etiam palea oneri est. [DAPR 133] ■Em caminho longo até
uma palha pesa.
828. Longo intervallo. Com um longo intervalo.
829. Longo venit parta labore quies. Chega-nos a tranqüilidade gerada pelo longo
trabalho. VIDE: Parta labore quies.
830. Longum forma percurrens iter, deperdit aliquid semper, et fulget minus.
[Sêneca, Hercules Oetaeus 385] A beleza que percorre um longo caminho perde
sempre alguma coisa e brilha menos.
831. Longum iter emensus, mendacia longa reportat. [Pereira 109] Quem percorreu
um longo caminho, traz de volta grandes mentiras. ■Grandes viagens, grandes
mentiras. ■Longas vias, longas mentiras. VIDE: Egregie mentiri potest qui
ex loco longe dissito venit. Longinquitas redargui non potest.
832. Longum iter per praecepta, breve et efficax per exempla. [Sêneca, Epistulae
Morales 6.5] É longo o caminho por meio de teorias, mas breve e eficaz por meio
de exemplos. ■Exemplos farão mais do que doutrina. ■Frei exemplo é o melhor
pregador. Longum iter per praecepta, breve per exempla. VIDE:
Exempla, magis quam verba, movent. Magis movent exempla quam verba.
Melius homines exemplis docentur. Praecepta ducunt, exempla trahunt.
Verba docent, exempla trahunt. Verba movent, exempla trahunt.
833. Longum tempus et longus usus qui excedit memoria hominum sufficit pro iure.
[Jur / Black 1131] Longo tempo e longo uso, que excedem a memória dos homens,
valem como direito.
834. Longum valere iubeo. [Pereira 93] Desejo-te um longo bem-estar. ■Adeus e
passar bem. VIDE: Ave atque vale. Ave et vale.
835. Longus et invito pectore sedit amor. [Ovídio, Remedia Amoris 268] O amor,
mesmo contra tua vontade, permaneceu por muito tempo no teu coração. ■Amores
velhos nunca se esquecem. VIDE: Difficile est longum subito deponere
amorem.
836. Loquacitas raro caret mendacio. [Binder, Thesaurus 1692] À loquacidade
raramente falta a mentira. ■Quem muito fala, muito mente. VIDE: A
multiloquio non abest peccatum. In multiloquio desunt mendacia raro.
837. Loquax magis quam facundus. [Quintiliano, Institutio Oratoria 4.3] Mais
falador do que eloqüente.
838. Loquela tua manifestum te facit. [Vulgata, Mateus 26.73] O teu discurso te
descobre. ■As palavras mostram quem cada um é. ■A conversação mostra o que todos
são. VIDE: Et tu ex illis es, nam et loquella tua manifestum te facit.
Quale ingenium, talis oratio. Quale ingenium haberes, fuit indicio oratio.
Quale ingenium quis habet indicio est oratio. Tale ingenium, talis oratio.
Viri nota ore proprio dignoscitur.
839. Loquendi elegantia augetur legendis oratoribus et poëtis. [Cícero, De
Oratore 3.10.3] Aumenta-se a elegância do dizer por meio da leitura dos oradores
e dos poetas.
840. Loquendum ut vulgus, sentiendum ut sapientes. [Bacon, Advancement of
Learning 2.14.11] Deve-se falar como o povo, mas sentir como as pessoas cultas.
841. Loquente auro nil pollet quaevis oratio. [Gaal 641] Quando o ouro fala,
nenhuma palavra pode nada. ■Quando o ouro fala, tudo cala. VIDE: Auro
loquente conticescunt omnia. Auro loquente, nihil pollet quaevis oratio.
Nummus ubi loquitur, Tullius ipse tacet.
842. Loquere audacter. [Plauto, Captivi 309] Fala sem medo.
843. Loquere, Domine, quia audit servus tuus. [Vulgata, 1Samuel 3.9] Fala,
Senhor, porque teu servo ouve.
844. Loquere pauca, audi multa. Fala pouco, ouve muito. ■Ouve muito, fala pouco.
■Falar é prata, calar é ouro. VIDE: Audi multa, loquere pauca et non
errabis.
845. Loquere pauca in convivio. [Albertano da Brescia, Sermo Super Illuminatione
33] Nas festas, fala pouco.
846. Loquere quidem, at ne tangito. [Schottus, Adagia 619] Fala, mas não me
toques.
847. Loquere terrae, et respondebit tibi. [Vulgata, Jó 12.8] Fala à terra, e ela
te responderá.
848. Loquere, ut te videam. [Sócrates / Pereira 97] Fala para que eu te conheça.
■As palavras mostram o que cada um é. Loquere, ut te cognoscam. [Vincenzo
Scarcella, Adagia 25] VIDE: Ut te videam aliquid et loquere.
849. Loqui et non cogitare est iaculare et non collimare. [O.Schreger, Auxilia
ad Jocose et Honeste Discurrendum 12] Falar e não pensar é atirar e não mirar.
■Falar sem pensar é atirar sem apontar. VIDE: Fac ne lingua tibi mentem
praecurrat. Qui bene vult fari, debet bene praemeditari.
850. Loqui facile, praestare vero difficile. [Branco 351] Falar é fácil, mas
realizar é difícil. ■Do dito ao feito vai grande eito. ■De dizê-lo a fazê-lo vai
grande diferença. ■Entre dizer e fazer, muita coisa há a meter. VIDE:
Inter dictum et factum multum differt.
851. Loqui ignorabit, qui tacere nesciet. [Ausônio, Septem Sapientum Sententiae,
Pittacus] Não saberá falar quem não souber calar. ■Não sabe falar quem não sabe
calar. VIDE: Homo tacere qui nescit, nescit loqui. Loqui qui nescit
discat aliquando reticere. Qui nescit tacere, nescit et loqui.
Tacere nescit idem, qui nescit loqui. Tacere qui nescit, et nescit loqui.
852. Loqui nescit, at tacere non potest. [Grynaeus 303] Não sabe falar, mas não
pode calar. VIDE: Dicendo ineptus, at silere non potest. Scio loqui
plerosque cum tacere nesciant.
853. Loqui qui nescit discat aliquando reticere. [S.Jerônimo, Epistulae 109.2 /
Tosi 22] Quem não sabe falar, aprenda a ficar quieto de vez em quando. ■Quem não
sabe falar é melhor calar. VIDE: Loqui ignorabit, qui tacere nesciet.
854. Loqui senibus res est gratissima cunctis. [Binder, Thesaurus 1693] A todos
os velhos, falar é coisa muito agradável.
855. Loquitur fama. A fama diz isso. ■É o que diz o povo. VIDE: Loquuntur
vulgo.
856. Loquor quae sentio. [Grynaeus 57] Digo o que sinto. Loquor ut opinor.
Digo o que acho.
857. Loquuntur oculi quemadmodum affecti simus. [Cícero, De Legibus 1.27] Os
olhos falam de acordo com o que sentimos. ■Os olhos são o espelho da alma. VIDE:
Cogitur ad lacrimas oculus, dum cor dolet intus.
858. Loquuntur vulgo. Fala-se isso entre o povo. ■É o que diz o povo. VIDE:
Loquitur fama.
859. Lorem ipsum dolor sit amet. (=Frase sem sentido, adaptada de De Finibus
Bonorum et Malorum, de Cícero, usada pelos tipógrafos, há vários séculos, para
mostrar as diversas características das fontes de letras. Atualmente, é
utilizada com freqüência em editoração eletrônica com a mesma finalidade). VIDE:
Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum, quia dolor sit, amet, consectetur,
adipisci velit.
860. Loricam duram possunt penetrare sagittae. [Binder, Thesaurus 1694] Flechas
podem penetrar em couraça dura.
861. Loripedem rectus derideat. [Erasmo, Adagia 3.2.21] ■Ria-se do coxo quem
anda direito. Loripedem rectus derideat, Aethiopem albus. [Juvenal,
Satirae 2.23] Do coxo ria-se o que anda direito, e do etíope, o branco.
862. Lorum una cum cane periit. [Pereira 109] Perdeu-se a trela junto com o cão.
■Lá vai quanto Marta fiou. ■Lá se foi o melhor boi do meu arado. ■Foi tudo para
o beleléu. VIDE: Actum est. Conclamatum est. Cum cane simul et
lorum.
863. Loto candidior puella cycno. [Marcial, Epigrammata 1.115.2] Uma moça mais
branca do que um cisne lavado.
864. Luat in corpore qui non habet in aere. [Maloux 401] Pague com o corpo quem
não tem em dinheiro. ■Quem não pode pagar do bolso, pague com sua pele.
Luit in corpore qui non luit in aere. Quem não paga com dinheiro, paga com o
corpo. VIDE: Qui non habet in aere, luat in corpore. Qui non habet
in crumena, luat in corpore. Qui non habet in nummis, luat in corpore.
865. Lubricum linguae. Um escorregão da língua. (=Uma frase inconveniente ou
ofensiva). VIDE: Lapsus linguae. Lapsus loquendi. Os lubricum.
866. Lubricum linguae non facile trahendum est in poenam. [Jur / Black 1135]
Escorregão de língua não é facilmente punido.
867. Luce dissolvuntur tenebrae. [Grynaeus 108] As trevas se desfazem com a luz.
868. Luce lucente renascor. [Inscrição em relógio solar] Renasço cada vez que o
sol começa a brilhar.
869. Luce lucet aliena. Brilha com a luz alheia. ■Enfeita-se com as penas
alheias. VIDE: Citima a terris luce lucebat aliena. De luna, si vere
luce lucet aliena, sequentia docebunt.
870. Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona. [Vulgata,
Mateus 5.16] Luza a vossa luz diante dos homens, que eles vejam as vossas boas
obras. Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra.
Luzam vossas obras diante dos homens, para que eles vejam vossas boas ações.
870b. Lucem sero cane, laudem nocti mane. [Samuel Singer, Thesaurus Proverbiorum
Medii Aevi 7.9] Gaba o dia à noite; gaba a noite de manhã. ■O que de noite se
faz, pela manhã aparece. ■Coisas vistas à noite, de manhã outras parecem. VIDE:
Vespere laudatur lux, hospes mane probatur.
871. Lucens globus lunae. O luzente globo da lua.
872. Lucent in tenebris. [Divisa] Brilham nas trevas.
873. Luceo, non uro. [Divisa] Brilho, não queimo.
874. Lucerna corporis tui est oculus tuus. [Vulgata, Mateus 6.22] O teu olho é a
luz do teu corpo.
875. Lucerna pedibus meis verbum tuum, et lumen semitis meis. [Vulgata, Salmos
118.105] Tocha resplandescente para os meus pés é a tua palavra, e luz para os
meus caminhos.
876. Lucerna qui indigent, oleum affundunt. [Grynaeus 269] Quem precisa do
lampião é que deita o azeite. ■Quem precisa de candeia, que traga azeite. ■Quem
quiser comer, depene. VIDE: Qui lucerna egent, infundant oleum. Qui
egent lucerna, infundant oleum. Quibus lucerna est opus, infundunt oleum.
Quibus opus est fructu, stercorant agrum.
877. Lucerna sublata nihil discriminis inter mulieres. [Manúcio, Adagia 865]
Retirada a lâmpada, não há diferença entre as mulheres. ■À noite todos os gatos
são pardos. ■No escuro tanto vale a rainha como a negra da cozinha.
Lucerna sublata, nihil discriminis. [Pereira 101] Lucerna sublata, omnis
mulier eadem est. [Apostólio 12.24] Retirada a lâmpada toda mulher é igual.
VIDE: A femina, nil femina ulla discrepat. Absente luce feminae
cunctae pares. Exstincta lucerna, omnis mulier eadem. Omnis enim
mulier sublata lucerna eadem est. Sublata lucerna, nihil interest inter
mulieres. Sublata lucerna, nihil discriminis est inter mulieres.
Sublata lucerna, omnes mulieres aequales sunt.
878. Lucernae lumen luce solis offunditur. [F.J.Hartleben, Dictionarium
Paroemiarum 136] A luz da lâmpada é ofuscada pela luz do sol. VIDE:
Obscuratur et offunditur luce solis lumen lucernae.
879. Lucernam adhibes in meridie. [Erasmo, Adagia 2.5.6] Conduzes uma lanterna
em pleno meio-dia. ■Até um cego vê isso. Lucernam in meridie accendis.
[Apostólio 12.29] Acendes a lanterna ao meio-dia. Lucernam accendis in
medio die. [Schottus, Adagia 643] Lucernam accendis in meridie. [Manúcio,
Adagia 602] VIDE: In sole lucernam adhibere nihil interest.
880. Lucernam olet. [Pereira 118] Cheira a lampião. (=Diz-se de obra que exigiu
grande esforço do autor) ■Queimou as pestanas. VIDE: Olet lucernam.
Opus lucernam olet. Redolet lucernam.
881. Lucet margaritum in sordibus, et fulgor gemmae purissimae etiam in luto
radiat. [S.Jerônimo, Epistulae 66.7] Resplandece a pérola na imundície, e o
fulgor da gema puríssima ilumina mesmo no lodo.
882. Luci tenebrae succedunt, et iterum tenebris lux. [S.Agostinho / Bernardes,
Nova Floresta 4.379] Sucedem as trevas à luz, e novamente a luz às trevas. ■Não
há bem que sempre dure, nem mal que nunca acabe. VIDE: Dulcia quandoque
amara fieri. Iuppiter aliquando pluit, aliquando serenus est. Nunc
clarus splendet, nunc Iuppiter imbre nigrescit.
883. Lucida sidera. [Horácio, Carmina 1.3.2] Estrelas de muita luz. (=Diz-se de
pessoas de alto valor).
884. Lucidior celerem facit ignis in aede magirum. [Binder, Thesaurus 1697] Fogo
forte em casa faz cozinheiro veloz.
885. Lucidus ordo. [Horácio, Ars Poetica 41] Uma disposição clara.
886. Lucra levia crumenam efficere gravem. [Bacon, De Caeremoniis Civilibus et
Decoro] Pequenos lucros tornam pesada a bolsa. ■De pequenos grãos se junta um
grande monte. ■Muitos poucos fazem um muito. VIDE: Amnem parvorum facit
unda frequens fluviorum.
887. Lucrandi animo. Com a intenção de obter vantagem.
888. Lucri bonus est odor ex re qualibet. [Juvenal, Satirae 14.204] ■Bem cheira
o ganho, donde quer que venha. Lucri bonus odor, undecumque veniat.
Lucri bonus odor de qualibet re. VIDE: Auri bonus est odor ex re qualibet.
Dulce est lucrum, profectum et a mendaciis. Dulce est lucrum, profectum et
a mendacio. Dulcis odor lucri ex re qualibet. Non olet.
Pecunia non olet.
889. Lucri causa. [Jur / Black 1135] Por causa do lucro. Pelo lucro.
890. Lucri causa vel in vimine navigaret. [Schottus, Adagia 525] (O ambicioso)
para ter vantagem, navegaria até numa cesta de vime.
891. Lucri quicquid est, id domum trahere oportet. [Plauto, Mostellaria 800]
Qualquer que seja a vantagem, é preciso trazê-la para casa.
892. Lucrificare forum solet adventus fatuorum. [DAPR 445] A chegada dos néscios
faz o mercado dar lucro. ■Há sempre feira, quando o tolo desce à eira.
Lucrificare forum facit adventus fatuorum. VIDE: Quando forum tangunt
stulti, res venditur omnis. Stulti dum veniunt emptores, tunc fora
prosunt.
893. Lucrum cum iactura famae damnum est, non lucrum. O lucro com perda da
reputação é prejuízo, e não vantagem. VIDE: Damnum appellandum est cum
mala fama lucrum.
894. Lucrum est. [Marcial, Epigrammata 10.41.8] É um bom negócio.
895. Lucrum est dolorem posse damno exstinguere. [Publílio Siro] É vantagem
poder, com um prejuízo, acabar com um sofrimento. ■A dor por que vem algum
proveito não se sente.
896. Lucrum facit, qui voluntatem suam implet. Tem lucro quem satisfaz a própria
vontade.
897. Lucrum incertum, damnum plerumque certum. O lucro é incerto, mas o prejuízo
geralmente é certo. ■A fortuna é como o vidro, tanto brilha como quebra.
898. Lucrum malum, aequale dispendio. [Erasmo, Adagia 3.3.52] Lucro desonesto é
igual a prejuízo. ■O que mal se adquire mal se perde. VIDE: At turpe
lucrum adducit infortunium. Dispendio usque est fraude quaesitum lucrum.
Lucrum scelere partum damnum est, non lucrum. Mala lucra aequalia damnis.
Malum lucrum aequale dispendio. Munus malum est perinde uti dispendium.
899. Lucrum pudori praestat. [Zenóbio / Erasmo, Adagia 3.7.14] O ganho vale mais
que a vergonha. ■Entre honra e dinheiro, o segundo é o primeiro. Lucrum
pudore melius. [Schottus, Adagia 223] Lucrum pudore potius. [Schottus,
Adagia 456] Lucrum probro potius est. [Apostólio 11.28] VIDE: Dulce
est lucrum, profectum et a mendaciis.
899b. Lucrum scelere partum damnum est, non lucrum. O lucro obtido por meio de
fraude é prejuízo, não lucro. VIDE: Lucrum malum, aequale dispendio.
900. Lucrum sine damno alterius fieri non potest. [Publílio Siro] Não pode
acontecer uma vantagem sem prejuízo de outrem. ■A desgraça de uns é o bem de
outros. VIDE: Lucrum unius est alterius damnum. Nemo ditescit nisi
malo alterius.
901. Lucrum sine onere esse non debet. [Jur] Não deve haver uma vantagem sem um
custo. ■Não há vantagem sem desvantagem.
902. Lucrum turpe ut dispendium fugito. [Beda, Proverbiorum Liber] Foge do lucro
desonesto como de um prejuízo.
903. Lucrum unius est alterius damnum. [DAPR 86] A vantagem de um é o prejuízo
de outro. ■A desgraça de uns é o bem de outros. ■Morte do lobo, saúde do
rebanho. VIDE: Bona nemini hora est, ut non alicui sit mala. Lucrum
sine damno alterius fieri non potest. Mors lupi agnis vita. Nemo
ditescit nisi malo alterius.
904. Luctu in ipso luctus exoritur novus. [Sêneca, Oedipus 62] Uma dor nova
nasce da própria dor. ■Uma desgraça nunca vem só. VIDE: Abyssus abyssum
invocat. Exoritur aliquod maius e magno malum.
905. Luctu vacat bos cum senex moritur domi. [Schottus, Adagia 607] Não há choro
em casa, quando morre um boi velho. VIDE: Vetulus bos lugetur a nemine.
906. Lucullea cena. Ceia de Luculo. (=Ceia abundante. Licínio Luculo, general
romano que se tornou célebre por suas riquezas). VIDE: A magno dubiam
cenam tibi posce Lucullo.
907. Ludendo ludendum est. [Plutarco / Bernardes, Nova Floresta 5.418] É
brincando que se deve brincar. ■Das burlas vêm as veras. VIDE: Ioci instar
ovium, non instar canium mordere debent.
908. Ludens feci. [Vulgata, Provérbios 26.19] Eu o fiz de brincadeira.
909. Ludere inter maerentes. [Grynaeus 38] Brincar entre pessoas que sofrem.
VIDE: Inter lugentes iocari.
910. Ludere, non laedere. [Rezende 3219] Brincar, não ofender. ■Brinca, mas não
ofende.
911. Ludere par impar. [Horácio, Sermones 2.3.248] Jogar par-ou-ímpar.
912. Ludere qui nescit, ludum spectando quiescit. [Binder, Thesaurus 1702] Quem
não sabe jogar, fica quieto olhando o jogo.
913. Ludi quoque semina praebent nequitiae. [Ovídio, Tristia 2.1.279] Os
divertimentos também fornecem os germens da corrupção.
914. Ludicra per verba res saepe notatur acerba. [Binder, Thesaurus 1705] Com
palavras divertidas, muitas vezes aponta-se um fato desagradável. ■Brincando,
brincando, vão-se dizendo as verdades. VIDE: Cum iocus est verus, iocus
est severus. Iocus dum optimus, cessandum. Ludo sive ioco vir verum
fert aliquando.
915. Ludimus innocui. [Marcial, Epigrammata 7.12.9] Brincamos sem fazer mal.
Ludimus innocuis verbis. Brincamos com palavras inofensivas.
916. Ludis de alieno corio. [Apuleio, Metamorphoses 7.3] Brincas com a pele
alheia. ■Tiras as castanhas do fogo com as mãos do gato. VIDE: Alieno
corio ludere facile. De alieno ludit corio.
917. Ludit in humanis divina potentia rebus. [Ovídio, Ex Ponto 4.3.49] O poder
divino brinca com as coisas humanas. VIDE: Dii nos quasi pilas homines
habent. Homo Dei ludibrium. Pilas quasi dii habent homines.
918. Ludite secure, quibus aes est semper in arca! [Carmina Burana] Bricai sem
preocupação, vós que sempre tendes dinheiro na arca.
919. Ludo sive ioco vir verum fert aliquando. [DAPR 118] De brincadeira ou
gracejo, às vezes, se diz a verdade. ■Brincando, brincando, vão-se dizendo as
verdades. ■Não há pior zombaria do que a verdade. VIDE: Ioco vir verum
fert aliquando. Ludicra per verba res saepe notatur acerba. Multi
nugando vera dicunt aliquando. Ridentem dicere verum quid vetat?
920. Ludus allubescens incidendus est. [Gaal 1362] Jogo que está agradando deve
ser encerrado. ■Jogo fogoso, jogo perigoso. VIDE: Ludus bonus non sit
nimius. Modus in iocis servandus est.
921. Ludus animo debet aliquando dari. [Binder, Thesaurus 1707] De vez em quando
deve-se dar uma distração ao espírito.
922. Ludus bonus non sit nimius. [Bebel / Binder, Thesaurus 1708] A brincadeira
boa não seja exagerada. ■Jogo fogoso, jogo perigoso. ■Burla com dano não acaba o
ano. VIDE: Dum ludus bonus est, ipsum dimittere fas est. Iocus dum
optimus, cessandum. Ludus allubescens incidendus est. Modus in iocis
servandus est. Numquam sunt grati qui nocuere sales.
923. Ludus fortium est imbecilliorum mors. [Bebel, Proverbia Germanica 319]
Brincadeira de fortes é morte dos mais fracos. ■Mal vai ao passarinho na mão do
menino.
924. Lues venerea. O mal venéreo. (=A sífilis). VIDE: Morbus gallicus.
Morbus pustularum. Morbus indecens.
924b. Luge pecatorem felicem: gladius enim iustitiae ipsi imminet. [S.Nilo /
Bernardes, Luz e Calor 1.220.53] Chorai o pecador bem sucedido: a espada da
justiça está perto dele.
925. Lumen caeleste sequamur. [Divisa] Sigamos a luz celeste.
926. Lumen fidei. A luz da fé.
927. Lumen gentium. A luz dos povos.
928. Lumen gratiae. A luz da graça.
929. Lumen in caelo. A luz no céu.
930. Lumen mundi. A luz do mundo.
931. Lumen naturalis rationis. A luz da razão natural. Lumen naturale
ratio. A razão é uma luz natural.
932. Lumen soli mutuas. [Erasmo, Adagia 1.7.58] Emprestas luz ao sol. (=Diz-se
de quem quer esclarecer fato que dispensa esclarecimento). Lumen soli
mutuum das.
933. Lumen veritatis. A luz da verdade.
934. Lumen vitae. A luz da vida.
934b. Lumina campus habet; nemus aures fertur habere. [Samuel Singer, Thesaurus
Proverbiorum Medii Aevi 37] O campo tem olhos; dizem que o bosque tem ouvidos.
■Matos têm olhos e paredes têm ouvidos. ■Paredes e prados, ouvidos largos. VIDE:
Campus habet lumen, et habet nemus auris acumen.
935. Lumina inter umbras clariora sunt. [Binder, Thesaurus 1710] Luzes entre
sombras ficam mais visíveis.
936. Luna cum sole coniungitur, tum obscuratur et occultatur; cum abeat, lucet.
[Erasmo / Stevenson 1377] A lua se junta com o sol, então escurece e se oculta;
quando sai, brilha.
937. Luna mihi tremulum praebebat lumen eunti. [Ovídio, Heroides 18.61] A mim,
que caminhava, a lua oferecia uma luz trêmula.
938. Luna mutabilior. [Odilo Schreger, Studiosus Jovialis 20] Muda mais que a
lua. VIDE: Chamaleonte mutabilior. Proteo mutabilior.
939. Luna solis lumine collustrari putatur. [Cícero, De Divinatione 2.91]
Imagina-se que a lua é iluminada pela luz do sol.
940. Lunae radiis non maturescit botrus. [Plutarco / Erasmo, Adagia 4.7.73]
Cacho de uva não amadurece com raios da lua. (=Diz-se quando a força disponível
é insuficiente para realizar o planejado). ■Isto demanda mais água.
941. Lunaticus, qui gaudet in lucidis intervallis. [Jur / Joseph Story, Equity
Jurisprudence 252 / Black 1136] Lunático é o que goza de intervalos lúcidos.
942. Lupi alas quaeris. [Grynaeus 17] Procuras as asas do lobo. ■Procuras asas
ao burro. VIDE: Asini lanam quaeris.
943. Lupi illum priores viderunt. [Erasmo, Adagia 1.7.86] Os lobos o viram
primeiro.
944. Lupi rapaces. [Vulgata, Mateus 7.15] São lobos vorazes.
945. Lupo agnum eripere postulant. [Plauto, Poenulus 774] Desejam arrancar o
cordeiro ao lobo. VIDE: Agnum lupo eripere velle.
946. Lupo ovem commisisti. [Pereira 93] Confiaste a ovelha ao lobo. ■Deste
ovelhas a guardar ao lobo. ■A bom santo o encomendaste. VIDE: Credere
ovile lupo. Ovem lupo committis. Ovem lupo commisisti.
947. Lupos apud oves linquere custodes. [Plauto, Pseudolus 137] Deixar os lobos
como guardas das ovelhas.
948. Lupum auribus retinens, nec tenere potest, nec valet dimittere. Quem segura
um lobo pelas orelhas, nem consegue mantê-lo, nem pode soltá-lo. VIDE:
Auribus lupum teneo. Auribus lupum teneo, necque retinere, necque amittere
possum.
949. Lupum auribus teneo. [Pereira 113] Estou segurando um lobo pelas orelhas.
■Não sei para onde me virar. ■Estou com uma batata quente na mão. ■Estou no mato
sem cachorro. VIDE: Anguillam cauda teneo. Auribus lupum teneo.
Quo me vertam nescio.
950. Lupus amat ovem. [Pereira 97] Lobo adora ovelha. ■Bem folga o lobo com o
coice da ovelha. ■Amigo, como a cabra do cutelo. VIDE: Ut lupus ovem amat.
Ut lupus agnam amat. Ut lupus ovem.
951. Lupus ante clamorem festinat. [Erasmo, Adagia 2.7.79] O lobo, diante da
gritaria, foge correndo. ■Quem tem culpa, tem medo. Lupus ante clamorem
properat. [Apostólio 12.28] VIDE: Malus fugit lucem, ut diabolus crucem.
952. Lupus aquilam fugit. [Erasmo, Adagia 2.7.78] O lobo foge da águia. (=O
homem foge de sua consciência).
953. Lupus cucullo indutus nihilominus ovibus insidiatur. [Bebel, Proverbia
Germanica 557] O lobo, mesmo com capa de monge, ainda assim está à espreita das
ovelhas. ■O lobo muda o pelo, mas não o vezo. ■O hábito não faz o monge. VIDE:
Ars non est veste cognoscenda. Cute sub agnina latet mens saepe lupina.
Ingenium suum vulpecula mutare nescit. Pilos lupus mutat, sed animum non
item.
954. Lupus est homo homini. ■O homem é o lobo do homem. Lupus est homo
homini, non homo. Para outro homem, o homem é um lobo, não um homem. Lupus
est homo homini, non homo, cum, qualis sit, non novit. [Plauto, Asinaria 477]
Para o homem, o homem que ele não conhece é um lobo, não um homem. VIDE:
Homo hominem furit. Homo homini lupus.
955. Lupus est matrem suum. O lobo come a mãe dos porcos. (=Trata-se de um jogo
de palavras, em que est é variante de edit, terceira pessoa do singular do
presente do indicativo do verbo edere, comer, e suum é genitivo plural de sus,
suis, porco). VIDE: Mea, mater, mea, pater: lupus est filium tuum.
Mea, pater, lupus est matrem.
956. Lupus et agnus pascentur simul, leo et bos comedent paleas, et serpenti
pulvis panis eius. [Vulgata, Isaías 65.25] O lobo e o cordeiro pastarão juntos;
o leão e o boi comerão palha; o pó será para a serpente seu alimento.
957. Lupus et numeratas oves devorat. [F. Latendorf, Agricola's Sprichwörter
211] O lobo come até as ovelhas contadas. ■Do contado come o lobo. VIDE:
Lupus non curat numerum ovium.
958. Lupus in fabula. [Terêncio, Adelphi 537] É o lobo da fábula. ■Falai no
lobo, ver-lhe-eis a pele. ■Falar no mau, preparar-lhe o pau. Lupus in
sermone. VIDE: Eccum lupus in sermone. En lupus in historia.
Est lupus in fabula.
959. Lupus languebat, monachus tunc esse volebat; sed cum convaluit, lupus ut
ante fuit. [Walter Bower, Scotichronicon 44; Stevenson 569] O lobo estava
doente, então queria virar monge; mas, quando se restabeleceu, continuou lobo,
como era antes. ■Rezar ao santo até passar o barranco. Lupus languebat,
monachus tunc esse volebat; sed cum convaluit, peior quam ante fuit. VIDE:
Aegrotavit daemon, monachus tunc esse volebat; daemon convaluit, daemon ut ante
fuit. Cum languebat lupus, agnus ut esse volebat; postquam convaluit,
talis ut ante fuit. Daemon languebat, monachus bonus esse volebat; sed cum
convaluit, manet ut ante fuit.
960. Lupus lupum non est. [Binder, Medulla 906] ■Lobo não come lobo. Lupus
lupum non edit. Lupus lupum non mordet. VIDE: Aequalitas bellum non
parit. Canis canem non est. Canis caninam non est mordere pellem.
Lupus non mordet lupum.
961. Lupus non curat numerum ovium. [Odilo Schreger, Studiosus Jovialis 11; Tosi
1176] O lobo não se preocupa com a contagem das ovelhas. ■Do contado come o
lobo. Lupus numerum pecorum non curat. [Bacon, De Augmentis Scientiarum
8.3] Lupus non curat numerum. [Pereira 103] Lupus non veretur etiam
numeratas oves devorare. [Grynaeus 81] O lobo não se incomoda de devorar até as
ovelhas contadas. VIDE: Hic tantum Boreae curamus frigora, quantum aut
numerum lupus aut torrentia flumina ripas. Lupus et numeratas oves
devorat. Lupus oves etiam numeratas devorat. Non curat numerum
lupus.
962. Lupus non emendatur senio. [Manúcio, Adagia 1412] O lobo não melhora com a
velhice. ■O lobo perde os dentes, mas não o costume. VIDE: Senecta
canitiem affert improbis, non item aufert malitiam. Si fur furari
desistet, desistet latrare canis.
963. Lupus non mordet lupum. [Eiselein 648] Lobo não morde lobo. ■Lobo não come
lobo. VIDE: Aequalitas bellum non parit. Lupus lupum non est.
964. Lupus ovem pascit. [Schottus, Adagia 227] É o lobo apascentando a ovelha.
■A bom santo o encomendaste!
965. Lupus oves etiam numeratas devorat. [DAPR 406] O lobo come até as ovelhas
contadas. ■Do contado come o lobo. Lupus et numeratas devorat oves. VIDE:
Hic tantum Boreae curamus frigora, quantum aut numerum lupus aut torrentia
flumina ripas. Lupus non curat numerum ovium. Lupus numerum pecorum
non curat. Lupus non curat numerum. Lupus non veretur etiam
numeratas oves devorare. Non curat numerum lupus.
966. Lupus pilum mutat, non mores. [Apostólio 14.38] ■O lobo muda o pêlo, não o
vezo. ■Com a pele não se mudam os costumes. ■Quem más manhas há, tarde ou nunca
as perderá. Lupus pilum mutat, non animum. Lupus pilum mutat, non
mentem. [Erasmo, Adagia 3.3.19] Lupus pilum, non ingenium mutat. [Grynaeus
387] VIDE: De flavis vetula in canos vulpecula pilos mutat, illius at
mores vertere nemo videt. Flavos permutat canis vulpecula crines, at
numquam mores alterat ipsa suos. Ingenium suum vulpecula mutare nescit.
Liquit sponte pilos Romae fera saeva lupinos, non tamen assuetos liquit in urbe
dolos. Naturam expellas furca, tamen usque recurret. Pilos lupus
mutat, sed animum non item. Senecta canitiem affert improbis, non item
aufert malitiam. Vulpeculorum mutantur pili, non mores. Vulpes pilum
mutat, non mores.
967. Lupus pilum mutat, vir mentem. O lobo muda o pêlo; o homem muda a mente.
968. Lupus prius ovem pascat. [Schottus, Adagia 244] É mais fácil o lobo
apascentar a ovelha. ■É mais fácil um boi voar. VIDE: Ante lupus sibi
iunget ovem.
969. Lusciniae non deest cantio. [Albertatius 705] Não há rouxinol sem canto.
■Cada passarinho canta sua canção. Lusciniolae ne defuerit cantio.
[Plauto, Bacchides 38] Não faltará canto ao rouxinolzinho.
970. Lusciniis corvi sunt hodie honoratiores. [Albertatius 718] Hoje os corvos
são mais importantes do que os rouxinóis. ■Abaixam-se os muros, levantam-se os
monturos. VIDE: Corvi lusciniis honoratiores. Corvus lusciniae
praestat. Corvus lusciniis praestat.
971. Luscus caeco praefertur; sic undique fertur. [DAPR 654] Prefere-se o vesgo
ao cego; é assim em toda parte. ■Melhor é ser torto que cego de todo. ■Dos males
o menor. VIDE: Apud caecorum monoculus rex. Malo strabo stare quam
caecutiens titubare.
972. Lusisti satis, edisti satis, atque bibisti: tempus abire tibi est.
[Horácio, Epistulae 2.2.214] Brincaste bastante, comeste e bebeste bastante; é
tempo de partires.
973. Lusus animo debet aliquando dari ad cogitandum melior. [Fedro, Fabulae
3.14.12] De vez em quando, deve-se dar uma diversão ao espírito, para se pensar
melhor.
974. Lusus habet finem. [Ovídio, Ars Amatoria 3.809] Acabou-se a brincadeira.
975. Lutetiam si quis asinum mittat, equum non redire. [Schottus, Adagia 28] Se
alguém mandar um burro a Paris, não voltará de lá um cavalo. ■Asno que a Roma
vá, asno volta de lá. ■Burro que a Roma vá, burro de lá voltará. ■Burro que vai
a Santarém, burro vai e burro vem. VIDE: Animum debes mutare, non caelum.
Ignarus rediit Romam deductus asellus. Parisios stolidum si quis
transmittat asellum, si fuit hic asinus, non ibi fiet equus. Qui stultus
exiit, stultus revertetur. Quod natura non dat Salmantica non praestat.
976. Luto pedem evellere. [Grynaeus 746] ■Tirar o pé do lodo.
977. Lutum luto purgare. [Schottus, Adagia 635] Limpar lama com lama. ■Merda,
quanto mais se mexe, mais fede. VIDE: Balsama quando moves, nectar odoris
habes; stercora si moveas, naribus o caveas. Conviciis non respondendum.
Convicium conviciis tegere est lutum luto porrigere.
978. Lutum nisi tundatur, non fit urceus. [Erasmo, Adagia 3.3.42] O barro, se
não for amassado, não vira pote. ■Com trabalho tudo se alcança. ■Alguma coisa se
há de sofrer para embranquecer. ■Não se ganham trutas a bragas enxutas.
Lutum nisi tundatur, non fit testa. [Apostólio 14.77] VIDE: Non fit sine
periclo facinus magnum nec memorabile. Non venit in buccas assa columba
tuas. Testa non fit, nisi lutum tundatur.
979. Lux aeterna. A luz eterna.
980. Lux benigna. A luz generosa.
981. Lux domini pulchrum facit ornatumque caballum. [Binder, Thesaurus 1724] A
vista do dono embeleza e enfeita o cavalo. ■O olho do dono engorda o cavalo.
VIDE: Ex visu domini fit pulchritudo caballi. Oculus domini facit
equum pinguem. Oculus domini saginat equum.
982. Lux effulsit super eos. Uma luz brilhou sobre eles. Lux effulsit
super illos. VIDE: Lux orta est eis. Nova lux oculis effulsit.
983. Lux est umbra Dei. A luz é a sombra de Deus. VIDE: Lux umbra Dei.
984. Lux et lex. [Divisa da Universidade de Dakota do Norte, EUA] A luz e a lei.
985. Lux et veritas. [Divisa da Universidade de Yale, EUA] A luz e a verdade.
986. Lux, etsi per immundos transeat, non inquinatur. [S.Agostinho, In Ioannis
Evangelio 1.5.15] A luz, mesmo que passe pelos impuros, não se polui. VIDE:
Radius solis, et si cum stercore conversatur, purus manet, et non coinquinatur.
Sol et in cloacam radios suos defert, nec inquinatur.
987. Lux fuit caecis, baculusque claudis. [Officium Sancti Iacobi] Ele foi o
olho dos cegos, e o bastão dos coxos.
988. Lux hominum vita. [Divisa da Universidade de Novo México, EUA] A luz é a
vida dos homens.
989. Lux in tenebris lucet. [Vulgata, João 1.5] A luz resplandece nas trevas. ■A
luz, onde está, logo aparece.
990. Lux, libertas. [Divisa da Universidade de Carolina do Norte, EUA] Luz,
liberdade.
991. Lux lucet in tenebris. [S.Agostinho, De Trinitate 4.28] A luz brilha nas
trevas.
992. Lux lumenque vitae ratio. A razão é a glória e o archote da vida. VIDE:
Si ista vera sunt, ratio omnis tollitur quasi quaedam lux lumenque vitae.
993. Lux me regit. [Inscrição em relógio solar] É a luz que me governa.
994. Lux mea lex. [Inscrição em relógio solar] A luz é minha lei.
995. Lux nostra. [Cícero, Ad Familiares 14.5] Nossa luz. (=Cícero se refere à
filha Túlia)
996. Lux orta est eis. [Vulgata, Isaías 9.2] Nasceu-lhes o dia. VIDE: Lux
effulsit super eos.
997. Lux sacra deposcit facta sacranda magis. [Medina 592] O dia favorável exige
obras mais nobres. ■Bom dia, boa obra. ■Em bons dias, boas obras.
998. Lux, salubritas, felicitas. [Divisa] Luz, saúde, felicidade.
999. Lux solis comes. [Pontanus] A luz é companheira do sol.
1000. Lux umbra Dei. [Inscrição em relógio solar / DAPR 768] A luz é a sombra de
Deus. VIDE: Lux est umbra Dei.
1001. Lux umbram monstrat, mysteria autem veritas. [DAPR 821] A luz mostra a
sombra; a verdade mostra os segredos. Lux umbram praebet, mysteria autem
veritas.
1002. Lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem:
erant enim eorum mala opera. [Vulgata, João 3.19] A luz veio ao mundo, e os
homens amaram mais as trevas do que a luz, porque eram más as suas obras.
1003. Luxum populi expiare solent bella. [Riley 210] As guerras costumam
corrigir os excessos do povo.
1004. Luxuria et ignavia, pessimae artes, reipublicae innoxiae cladi sunt.
[Salústio, Bellum Iugurthinum 85] O luxo e a ociosidade, péssimas qualidades,
são a desgraça do país honrado.
1005. Luxuria inopiae mater. A luxúria é a mãe da pobreza.
1006. Luxuria invictum malum. [Sêneca, Quaestiones Naturales 4.13.11] A luxúria
é uma doença incurável.
1007. Luxuria ipsis vinculis, sic fera bestia, irritata, deinde emissa. [Tito
Lívio, Ab Urbe Condita 34.4, adaptado] A luxúria, é como um animal feroz, que,
depois de ser excitado pelas correntes, é a seguir solto.
1008. Luxuriae desunt multa, avaritiae omnia. [Publílio Siro] À riqueza faltam
muitas coisas, à avareza falta tudo. ■A avareza é suma pobreza. VIDE:
Avarum irritat, non satiat pecunia. Desunt luxuriae multa, avaritiae
omnia.
1009. Luxuriam deposuit, et avaritiam induit. [Weinreiter 109] Despiu o luxo e
vestiu a avareza ■Fugiu do lodo, caiu no arroio. VIDE: Cineres evitans, in
carbones incidi. Cucurrit quispiam ne pluvia madesceret et in foveam
praefocatus est. Dum vitant stulti vitia, in contraria currunt.
1010. Luxuries avaritiae mater. [Dumesnil, Latin Synonyms 438] A intemperança é
a mãe da ambição. Luxuria avaritiae mater. [Alexander Adams, Dictionary
283] VIDE: Avaritiam si tollere vultis, mater eius est tollenda, luxuries.
1011. Luxuriosus adulescens peccat, at senex luxuriosus insanit. [Sêneca
Retórico, Controversiae 2.6.4] O jovem luxurioso erra, mas o velho luxurioso é
um louco.
1012. Luxus populator opum. [Gaal 1732] O luxo é o destruidor das riquezas.
■Cozinha gorda, testamento magro. VIDE: Gula inopiae mater.
1013. Lympham cribro infundere. [I.V.Zingerle, Die Deutschen Sprichwörten im
Mittelalter 164] Trazer água com a peneira. (=Fazer trabalho inútil). ■Tapar o
sol com a peneira. VIDE: Aquam in cribro gerere. Cribro aquam
haurire. Imbrem in cribrum geras.
1014. Lynceo perspicacior. [Erasmo, Adagia 2.1.54] Vê mais que Linceu. (=Linceu,
um dos argonautas, era dotado de vista penetrante). Lynceo acutius videt.
[Apostólio 12.13] Tem vista mais penetrante do que Linceu. Lynce
perspicacior. [Rezende 3237] Vê mais que um lince. (=Os antigos atribuíam ao
lince o poder de ver através das paredes).
1015. Lynx foris, talpa domi. [Swenska Ordsprak 97] Na rua, lince; em casa,
toupeira. ■O macaco vê o rabo da cutia e não vê o seu. VIDE: Alterius
vitium acute cernis, et tua non vides. Domi talpa, foris lynx. Foris
Argus, domi talpa. Foris oculatus, caecus domi. In alienis vitiis
lyncei sumus, in nostris caeci. In propriis vitiis talpae, in alienis
lynces sumus.
-
VOCABULARIO
- Aforismos latinos
Aforismos oriundos del latín
Aforismos del latín
Aforismos en latín
Frases latinas
Frases oriundas del latín
Frases del latín
Frases en latín
Perífrasis latinas
Perífrasis oriundas del latín
Perífrasis del latín
Perífrasis en latín
Locuciones latinas
Locuciones oriundas del latín
Locuciones del latín
Locuciones en latín
Expresiones latinas
Expresiones oriundas del latín
Expresiones del latín
Expresiones en latín
Oraciones latinas
Oraciones oriundas del latín
Oraciones del latín
Oraciones en latín
Enunciados en latín
Enunciados latinos
Enunciados oriundos del latín
Enunciados del latín
Enunciados en latín
Dichos en latín
Dichos latinos
Dichos oriundos del latín
Dichos del latín
Giros en latín
Giros latinos
Giros oriundos del latín
Giros del latín
Jergas en latín
Jergas oriundas del latín
Jergas latinas
Jergas del latín
Sentencias en latín
Sentencias latinas
Sentencias oriundas del latín
Sentencias del latín
Palabras en latín
Palabras latinas
Palabras oriundas del latín
Palabras del latín
Dicciones en latín
Dicciones latinas
Dicciones oriundas del latín
Dicciones del latín
Voces en latín
Voces latinas
Voces oriundas del latín
Voces del latín
Plegarias en latín
Plegarias latinas
Plegarias oriundas del latín
Plegarias del latín
Enunciaciones en latín
Enunciaciones latinas
Enunciaciones oriundas del latín
Enunciaciones del latín
__________________________
Recopilado
de: Contenido publicado con el permiso del SR. KOCHER
latín/portugués
hkocher.info/minha_pagina/dicionario
|